<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?> <?xml-stylesheet type="text/xsl" href="/static/taisho.xsl"?> <TEI xmlns:cb="http://www.cbeta.org/ns/1.0" xml:lang="lzh-Hans-HK" xml:id="X24n0467"> <teiHeader> <fileDesc> <titleStmt> <title>Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō, Electronic version, No. 467 消释金刚经科仪会要註解</title> <title xml:lang="zh-Hans">卍新纂大日本续藏经数位版, No. 467 消释金刚经科仪会要註解</title> <author>宋 宗镜述 明 觉连重集</author> <respStmt> <resp>Electronic Version by</resp> <name>CBETA</name> </respStmt> </titleStmt> <editionStmt> <edition>XML TEI P5</edition> <respStmt xml:id="resp1"><resp>corrections</resp><name>orig</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp2"><resp>corrections</resp><name>Xuzangjing</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp3"><resp>corrections</resp><name>CBETA</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp4"><resp>corrections</resp><name>CBETA.maha</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp5"><resp>corrections</resp><name>CBETA.ting</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp6"><resp>corrections</resp><name>CBETA.poyung</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp7"><resp>corrections</resp><name>CBETA.shin</name></respStmt> </editionStmt> <extent>9卷</extent> <publicationStmt> <idno type="CBETA"> <idno type="canon">X</idno>.<idno type="vol">24</idno>.<idno type="no">467</idno> </idno> <distributor> <name>中华电子<persName>佛</persName>典协会 (CBETA)</name> <address> <addrLine><email>service@cbeta.org</email></addrLine> </address> </distributor> <availability> <p>Available for non-commercial use when distributed with this header intact.</p> </availability> <date>2024-07-11 22:35:49 +0800</date> </publicationStmt> <sourceDesc> <bibl> <title level="s">Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō</title> <title level="s" xml:lang="zh-Hans">卍新纂大日本续藏经</title> <title level="m" xml:lang="zh-Hans">消释金刚经科仪会要註解</title> </bibl> </sourceDesc> </fileDesc> <encodingDesc> <projectDesc> <p xml:lang="en" cb:type="ly">Input by CBETA, OCR by CBETA</p> <p xml:lang="zh-Hans" cb:type="ly">CBETA 人工输入，CBETA 扫瞄辨识</p> </projectDesc> <editorialDecl> <punctuation resp="#resp1"><p>原书标点</p></punctuation> </editorialDecl> <tagsDecl> <namespace name="http://www.tei-c.org/ns/1.0"> <tagUsage gi="rdg"> <listWit> <witness xml:id="wit.cbeta">【CB】</witness> <witness xml:id="wit.orig">【卍续】</witness> <witness xml:id="wit1">【丽-CB】</witness> </listWit> </tagUsage> </namespace> </tagsDecl> <charDecl> <char xml:id="CB00501"> <charName>CBETA CHARACTER CB00501</charName> <mapping cb:dec="983541" type="PUA">U+F01F5</mapping> <mapping type="unicode">U+4B7E</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>驮</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[马*犬]</value></charProp></char> <char xml:id="CB00589"> <charName>CBETA CHARACTER CB00589</charName> <mapping cb:dec="983629" type="PUA">U+F024D</mapping> <mapping type="unicode">U+3D4E</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>涧</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[涧-日+月]</value></charProp></char> <char xml:id="CB00626"> <charName>CBETA CHARACTER CB00626</charName> <mapping cb:dec="983666" type="PUA">U+F0272</mapping> <mapping type="unicode">U+3CB2</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[叠*毛]</value></charProp></char> <char xml:id="CB00746"> <charName>CBETA CHARACTER CB00746</charName> <mapping cb:dec="983786" type="PUA">U+F02EA</mapping> <mapping type="normal_unicode">U+262D0</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>罩</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[(ㄇ@人)/卓]</value></charProp></char> <char xml:id="CB00830"> <charName>CBETA CHARACTER CB00830</charName> <mapping cb:dec="983870" type="PUA">U+F033E</mapping> <mapping type="unicode">U+28DC2</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>阙</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[门@报]</value></charProp></char> <char xml:id="CB00985"> <charName>CBETA CHARACTER CB00985</charName> <mapping cb:dec="984025" type="PUA">U+F03D9</mapping> <mapping type="unicode">U+2039D</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>愆</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[亿-音+(夫*夫)]</value></charProp></char> <char xml:id="CB02494"> <charName>CBETA CHARACTER CB02494</charName> <mapping cb:dec="985534" type="PUA">U+F09BE</mapping> <mapping type="unicode">U+47E6</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>跋</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[跳-兆+(乏-之+友)]</value></charProp></char> <char xml:id="CB04676"> <charName>CBETA CHARACTER CB04676</charName> <mapping cb:dec="987716" type="PUA">U+F1244</mapping> <mapping type="unicode">U+200D4</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>允</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[ㄠ-ㄙ+?]</value></charProp></char> <char xml:id="CB10437"> <charName>CBETA CHARACTER CB10437</charName> <mapping cb:dec="993477" type="PUA">U+F28C5</mapping> <charProp><localName>normalized form</localName><value>啄</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[口*豕]</value></charProp></char> <char xml:id="CB15072"> <charName>CBETA CHARACTER CB15072</charName> <mapping cb:dec="998112" type="PUA">U+F3AE0</mapping> <mapping type="normal_unicode">U+39DE</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>拔</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[托-七+友]</value></charProp></char> <char xml:id="CB15106"> <charName>CBETA CHARACTER CB15106</charName> <mapping cb:dec="998146" type="PUA">U+F3B02</mapping> <mapping type="normal_unicode">U+9B31</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>鬱</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[鬱-山+止]</value></charProp></char> <char xml:id="CB15131"> <charName>CBETA CHARACTER CB15131</charName> <mapping cb:dec="998171" type="PUA">U+F3B1B</mapping> <charProp><localName>normalized form</localName><value>邦</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[邱-丘+(看-目)]</value></charProp></char> <char xml:id="CB15148"> <charName>CBETA CHARACTER CB15148</charName> <mapping cb:dec="998188" type="PUA">U+F3B2C</mapping> <mapping type="unicode">U+26615</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>画</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[书-曰+(且-二+人)]</value></charProp></char> <char xml:id="CB15150"> <charName>CBETA CHARACTER CB15150</charName> <mapping cb:dec="998190" type="PUA">U+F3B2E</mapping> <mapping type="unicode">U+29BED</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>鬓</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[鬃-示+(眉-目+贝)]</value></charProp></char> <char xml:id="CB15156"> <charName>CBETA CHARACTER CB15156</charName> <mapping cb:dec="998196" type="PUA">U+F3B34</mapping> <mapping type="normal_unicode">U+7891</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>碑</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[石*((白-日+田)/廾)]</value></charProp></char> <char xml:id="CB15179"> <charName>CBETA CHARACTER CB15179</charName> <mapping cb:dec="998219" type="PUA">U+F3B4B</mapping> <charProp><localName>normalized form</localName><value>雀</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[少/隹]</value></charProp></char> <char xml:id="CB15325"> <charName>CBETA CHARACTER CB15325</charName> <mapping cb:dec="998365" type="PUA">U+F3BDD</mapping> <mapping type="unicode">U+9013</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>递</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[逅-口+韨]</value></charProp></char> <char xml:id="CB15888"> <charName>CBETA CHARACTER CB15888</charName> <mapping cb:dec="998928" type="PUA">U+F3E10</mapping> <mapping type="normal_unicode">U+20DE2</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>衔</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[口*缶*亍]</value></charProp></char> <char xml:id="CB16182"> <charName>CBETA CHARACTER CB16182</charName> <mapping cb:dec="999222" type="PUA">U+F3F36</mapping> <charProp><localName>normalized form</localName><value>婇</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[女*辨]</value></charProp></char> <char xml:id="CB17824"> <charName>CBETA CHARACTER CB17824</charName> <mapping cb:dec="1000864" type="PUA">U+F45A0</mapping> <mapping type="unicode">U+212E3</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[土*圭]</value></charProp></char> </charDecl> </encodingDesc> <profileDesc> <langUsage> <language ident="en">English</language> <language ident="zh-Hans">Chinese (Traditional)</language> </langUsage> </profileDesc> <revisionDesc> <change when="2013-05-20"> <name>CW</name><name>Ray Chou 周邦信</name>P4 to P5 conversion by p4top5a.py, intended for publication </change> <change when="2006-08-03T16:51:58"> Zhou Bang-Xin (ed.) Created initial TEI XML version with BASICX.BAT </change> </revisionDesc> </teiHeader> <text><body> <milestone unit="juan" n="1"/> <pb ed="X" xml:id="X24.0467.0650a" n="0650a"/> <lb ed="X" n="0650a01"/> <lb ed="X" n="0650a02"/><cb:div type="xu"><cb:mulu type="序" level="1">No. 467-A 消释金刚科仪会要註解序</cb:mulu><head>No. 467-A <lb ed="X" n="0650a03"/><lb ed="R092" n="0235a01"/> 消释金刚科仪会要註解序</head> <lb ed="X" n="0650a04"/> <lb ed="X" n="0650a05"/><lb ed="R092" n="0235a02"/><p xml:id="pX24p0650a0501">夫以法身为道。廣周沙界。细入微尘。非空非有。无内 <lb ed="X" n="0650a06"/><lb ed="R092" n="0235a03"/>无外。悟之则为四圣。迷之则为六凡。是以 <lb ed="X" n="0650a07" type="honorific"/><lb ed="R092" n="0235a04"/>释迦睹长庚而见谛。向<name role="" type="person">鹿野苑</name><name role="" type="person">室罗筏</name>城祇园等处。 <lb ed="X" n="0650a08"/><lb ed="R092" n="0235a05"/>将以斯道而觉有情。所以初谈小教。次演空宗。八部 <lb ed="X" n="0650a09"/><lb ed="R092" n="0235a06"/>般若。次第宣说。今此经者。即大般若部份所摄。始自 <lb ed="X" n="0650a10"/><lb ed="R092" n="0235a07"/>善现伸请。终以大觉答问。以住断降伏。共断二十七 <lb ed="X" n="0650a11"/><lb ed="R092" n="0235a08"/>疑。渐除二执。顿入一乘也。爰有宋宗镜禅师者。乃应 <lb ed="X" n="0650a12"/><lb ed="R092" n="0235a09"/>真之一数也。悲深智阔。学海汪洋。道彻離微。辞雄理 <lb ed="X" n="0650a13"/><lb ed="R092" n="0235a10"/>备。撮玄機于掌握。发妙義于言前。语中玉转。珠<anchor xml:id="nkr_note_orig_0650001" n="0650001"/>向句 <lb ed="X" n="0650a14"/><lb ed="R092" n="0235a11"/>裡。释天鉴地。得遊戏之三昧。具无碍之辩才。镕百炼 <lb ed="X" n="0650a15"/><lb ed="R092" n="0235a12"/>之坚金。琢三陈之美玉。故将梁昭明所判三十二分 <lb ed="X" n="0650a16"/><lb ed="R092" n="0235a13"/>金刚经。依文衍義。剖析精微。乃立科仪。发明经趣。总 <lb ed="X" n="0650a17"/><lb ed="R092" n="0235a14"/>有七种规模。一提纲。二要旨。三长行。四结类。五颂经 <lb ed="X" n="0650a18"/><lb ed="R092" n="0235a15"/>文。六警世。七结归净土。或博採经论。直註本经。或廣 <lb ed="X" n="0650a19"/><lb ed="R092" n="0235a16"/>引他宗。申明旨趣。扫除知解。剪断葛藤。为人天之正 <lb ed="X" n="0650a20"/><lb ed="R092" n="0235a17"/>辙。作苦海之舟航者也。自宋迄今。四海盛行。见闻读 <lb ed="X" n="0650a21"/><lb ed="R092" n="0235a18"/>诵者廣。幽冥获益者多。若病者遇善见之医王。似贫 <lb ed="X" n="0650a22"/><lb ed="R092" n="0235b01"/>者得如意之真宝。今此会要註解。乃因无尽灯公瞻 <lb ed="X" n="0650a23"/><lb ed="R092" n="0235b02"/>礼普陀。路过苏州。而处士许公敬愚等迎请。出本师 <lb ed="X" n="0650a24"/><lb ed="R092" n="0235b03"/>大寧所解科仪註颂。意欲刊板流通。而灯公止曰。不 <pb ed="X" xml:id="X24.0467.0650b" n="0650b"/> <lb ed="X" n="0650b01"/><lb ed="R092" n="0235b04"/>可。此科仪京都善果达法师。先有集註。文词廣博。卷 <lb ed="X" n="0650b02"/><lb ed="R092" n="0235b05"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0650b0201" n="0650b0201"/><anchor xml:id="beg0650b0201" n="0650b0201"/>已<anchor xml:id="end0650b0201"/>十轴。後学罔窥涯涘。次普恩桂法师。继踵前註。集 <lb ed="X" n="0650b03"/><lb ed="R092" n="0235b06"/>为说记二卷。悉以刊刻。虽然。文理幽深。间有宗趣事 <lb ed="X" n="0650b04"/><lb ed="R092" n="0235b07"/>迹。拣讨未备也。公欲金汤内教。须请智者挍正重集。 <lb ed="X" n="0650b05"/><lb ed="R092" n="0235b08"/>始可流行。由是特令澹斋张公。持帛千里而来。请予 <lb ed="X" n="0650b06"/><lb ed="R092" n="0235b09"/>重集。予以。此经乃大乘教。被菩萨機。宗镜乃圣位不 <lb ed="X" n="0650b07"/><lb ed="R092" n="0235b10"/>测之人。方堪科註。我辈凡情浅识。岂敢当任斯事。柰 <lb ed="X" n="0650b08"/><lb ed="R092" n="0235b11"/>以既为<persName>佛</persName>子。当报<persName>佛</persName>恩。若不<anchor xml:id="nkr_note_orig_0650002" n="0650002"/>度法度生。辜负先圣遗 <lb ed="X" n="0650b09"/><lb ed="R092" n="0235b12"/>荫。所以会取诸家捷要之註。安于科仪本文之下。贵 <lb ed="X" n="0650b10"/><lb ed="R092" n="0235b13"/>图经義通晓。非敢胸臆强为。只是述成而<anchor xml:id="nkr_note_add_0650b1001" n="0650b1001"/><anchor xml:id="beg0650b1001" n="0650b1001"/>已<anchor xml:id="end0650b1001"/>。复命隐 <lb ed="X" n="0650b11"/><lb ed="R092" n="0235b14"/>士吴公期号宾山。熏毫缮录。工<anchor xml:id="nkr_note_add_0650b1101" n="0650b1101"/><anchor xml:id="beg0650b1101" n="0650b1101"/>已<anchor xml:id="end0650b1101"/>周完。而宝坻县纪 <lb ed="X" n="0650b12"/><lb ed="R092" n="0235b15"/>陀信士孟准等。助财寿梓。以伸大寧先师遗志。用廣 <lb ed="X" n="0650b13"/><lb ed="R092" n="0235b16"/>其传。永图不朽之意也。愿见闻披览者。陞慧日于中 <lb ed="X" n="0650b14"/><lb ed="R092" n="0235b17"/>天。破昏衢于暗室。九有悉蒙津济。三涂咸获菩提。以 <lb ed="X" n="0650b15"/><lb ed="R092" n="0235b18"/>此功勋。祝一君之寿域。报四重之恩庥。仰<persName>佛</persName>日以增 <lb ed="X" n="0650b16"/><lb ed="R092" n="0236a01"/>辉。庶法轮而常转矣。</p> <lb ed="X" n="0650b17"/><lb ed="R092" n="0236a02"/><p xml:id="pX24p0650b1701">时 <lb ed="X" n="0650b18" type="honorific"/><lb ed="R092" n="0236a03"/>大明嘉靖三十年龙集辛亥四月 <lb ed="X" n="0650b19" type="honorific"/><lb ed="R092" n="0236a04"/><persName>佛</persName>诞之辰少室山嗣祖沙门觉连沐手焚香拜序</p></cb:div> <lb ed="X" n="0650b20"/> <lb ed="X" n="0650b21"/> <lb ed="X" n="0650b22"/> <lb ed="X" n="0650b23"/> <lb ed="X" n="0650b24"/> <pb ed="X" xml:id="X24.0467.0650c" n="0650c"/> <lb ed="X" n="0650c01"/><lb ed="R092" n="0236a06"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">消释金刚科仪会要註解十卷总目录</cb:mulu><head>消释金刚科仪会要註解十卷总目录</head> <lb ed="X" n="0650c02"/><lb ed="R092" n="0236a07"/> <lb ed="X" n="0650c03"/><lb ed="R092" n="0236a08"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX24p0650c0301">第一卷 <lb ed="X" n="0650c04"/><lb ed="R092" n="0236a09"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX24p0650c0401">消释金刚科仪卷<note place="inline">起</note>生于退屈<note place="inline">止</note></item></list></item> <lb ed="X" n="0650c05"/><lb ed="R092" n="0236a10"/><item xml:id="itemX24p0650c0501">第二卷 <lb ed="X" n="0650c06"/><lb ed="R092" n="0236a11"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX24p0650c0601">野狐尙听百丈法<note place="inline">起</note>但念弥陀<note place="inline">止</note></item></list></item> <lb ed="X" n="0650c07"/><lb ed="R092" n="0236a12"/><item xml:id="itemX24p0650c0701">第三卷 <lb ed="X" n="0650c08"/><lb ed="R092" n="0236a13"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX24p0650c0801">法会因由分第一<note place="inline">起</note>体露堂堂<note place="inline">止</note></item></list></item> <lb ed="X" n="0650c09"/><lb ed="R092" n="0236a14"/><item xml:id="itemX24p0650c0901">第四卷 <lb ed="X" n="0650c10"/><lb ed="R092" n="0236a15"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX24p0650c1001">依法出生分第八<note place="inline">起</note>大道分明<note place="inline">止</note></item></list></item> <lb ed="X" n="0650c11"/><lb ed="R092" n="0236a16"/><item xml:id="itemX24p0650c1101">第五卷 <lb ed="X" n="0650c12"/><lb ed="R092" n="0236a17"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX24p0650c1201">離相寂灭第十四<note place="inline">起</note>一声还续<note place="inline">止</note></item></list></item> <lb ed="X" n="0650c13"/><lb ed="R092" n="0236a18"/><item xml:id="itemX24p0650c1301">第六卷 <lb ed="X" n="0650c14"/><lb ed="R092" n="0236b01"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX24p0650c1401">一体同观第十八<note place="inline">起</note>也则不如<note place="inline">止</note></item></list></item> <lb ed="X" n="0650c15"/><lb ed="R092" n="0236b02"/><item xml:id="itemX24p0650c1501">第七卷 <lb ed="X" n="0650c16"/><lb ed="R092" n="0236b03"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX24p0650c1601">净心行善二十三<note place="inline">起</note>目击金容<note place="inline">止</note></item></list></item> <lb ed="X" n="0650c17"/><lb ed="R092" n="0236b04"/><item xml:id="itemX24p0650c1701">第八卷 <lb ed="X" n="0650c18"/><lb ed="R092" n="0236b05"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX24p0650c1801">不受不贪二十八<note place="inline">起</note>涅槃如梦<note place="inline">止</note></item></list></item> <lb ed="X" n="0650c19"/><lb ed="R092" n="0236b06"/><item xml:id="itemX24p0650c1901">第九卷 <lb ed="X" n="0650c20"/><lb ed="R092" n="0236b07"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX24p0650c2001">梁武帝请傅大士<note place="inline">起</note>愿今迴向<note place="inline">止</note></item></list></item> <lb ed="X" n="0650c21"/><lb ed="R092" n="0236b08"/><item xml:id="itemX24p0650c2101">第十卷 <lb ed="X" n="0650c22"/><lb ed="R092" n="0236b09"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX24p0650c2201">总上九卷原文消释金刚科仪卷</item></list></item></list> <lb ed="X" n="0650c23"/><lb ed="R092" n="0236b10"/> <lb ed="X" n="0650c24"/><lb ed="R092" n="0236b11"/><p xml:id="pX24p0650c2401">经科会要註解十卷大全总目录<note place="inline">终</note></p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X24.0467.0651a" n="0651a"/> <lb ed="X" n="0651a01"/> <lb ed="X" n="0651a02"/> <lb ed="X" n="0651a03"/> <lb ed="X" n="0651a04"/> <lb ed="X" n="0651a05"/><cb:docNumber>No. 467</cb:docNumber> <lb ed="X" n="0651a06"/><lb ed="R092" n="0237a01"/><cb:juan fun="open" n="1"><cb:mulu type="卷" n="1"/><cb:jhead>消释金刚科仪会要註解卷第一</cb:jhead></cb:juan> <lb ed="X" n="0651a07"/> <lb ed="X" n="0651a08"/><lb ed="R092" n="0237a02"/><byline cb:type="other">姚秦三藏法师 鸠摩罗什 译</byline> <lb ed="X" n="0651a09"/><lb ed="R092" n="0237a03"/><byline cb:type="author">隆兴府百福院 宗镜禅师 述</byline> <lb ed="X" n="0651a10"/><lb ed="R092" n="0237a04"/><byline cb:type="collector">曹洞正宗嗣祖沙门 觉连 重集</byline> <lb ed="X" n="0651a11"/><lb ed="R092" n="0237a05"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">前文</cb:mulu><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0651a1101">消释金刚者。以喩释喩名题也。金刚乃经题之喩。 <lb ed="X" n="0651a12"/><lb ed="R092" n="0237a06"/>消释乃科题之喩。金刚。喩般若之坚利。能破烦恼。 <lb ed="X" n="0651a13"/><lb ed="R092" n="0237a07"/>消释。喩科文之解判。能分事理。消者煎消也。释者 <lb ed="X" n="0651a14"/><lb ed="R092" n="0237a08"/>解释也。如金在矿。须假红炉钳锤锻炼。矿去金存。 <lb ed="X" n="0651a15"/><lb ed="R092" n="0237a09"/>方为真宝。使用自在。一切众生。本有<persName>佛</persName>性。亦复如 <lb ed="X" n="0651a16"/><lb ed="R092" n="0237a10"/>是。金喩众生<persName>佛</persName>性。矿喩无明烦恼。众生<persName>佛</persName>性。隐在 <lb ed="X" n="0651a17"/><lb ed="R092" n="0237a11"/>五蕴身中。被烦恼矿褈褈封蔀。愚钝众生。不觉不 <lb ed="X" n="0651a18"/><lb ed="R092" n="0237a12"/>知。本有真性。甘处贫穷。虚受轮转。是故。<persName>佛</persName>祖出世。 <lb ed="X" n="0651a19"/><lb ed="R092" n="0237a13"/>假设言教修证。权立地位阶级。以智慧为炉。以三 <lb ed="X" n="0651a20"/><lb ed="R092" n="0237a14"/>昧为火。以断妄为锤。碎五蕴山。破烦恼矿。显真金 <lb ed="X" n="0651a21"/><lb ed="R092" n="0237a15"/>性。炼成法身至宝。普济贫穷众生。各获性宝。得大 <lb ed="X" n="0651a22"/><lb ed="R092" n="0237a16"/>受用。是故我<persName>佛</persName>最初成道。歎云。奇哉奇哉。一切众 <lb ed="X" n="0651a23"/><lb ed="R092" n="0237a17"/>生。皆具<persName>如来</persName>智慧德相。但以妄相执著而不证得。 <lb ed="X" n="0651a24"/><lb ed="R092" n="0237a18"/>我当教以正道令其永離妄想执著。自于身中得 <pb ed="X" xml:id="X24.0467.0651b" n="0651b"/> <lb ed="X" n="0651b01"/><lb ed="R092" n="0237b01"/>见<persName>如来</persName>廣大智慧。与<persName>佛</persName>无异也。科仪者。科者断也。 <lb ed="X" n="0651b02"/><lb ed="R092" n="0237b02"/>禾得斗而知其数。经得科而義自明。仪者法也。<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0651b03"/><lb ed="R092" n="0237b03"/>说此经。为一切众生。断妄明真之法。今科家。将此 <lb ed="X" n="0651b04"/><lb ed="R092" n="0237b04"/>经中。文義事理。复取三教圣人语言。合为一体。科 <lb ed="X" n="0651b05"/><lb ed="R092" n="0237b05"/>判以成篇章。故立科仪以为题名。大意欲令众生。 <lb ed="X" n="0651b06"/><lb ed="R092" n="0237b06"/>知本有性。在日用间。但能见闻不昧。虚彻灵通。六 <lb ed="X" n="0651b07"/><lb ed="R092" n="0237b07"/>根门头。放光动地也。会要註解者。会取诸家捷要 <lb ed="X" n="0651b08"/><lb ed="R092" n="0237b08"/>之註。安于每段经科之下。谓之註解。贵使文義易 <lb ed="X" n="0651b09"/><lb ed="R092" n="0237b09"/>晓。岂敢胸臆自作。但集述前古之成文。撮为卷帙。 <lb ed="X" n="0651b10"/><lb ed="R092" n="0237b10"/>用图不朽之意也。卷者。言舒捲有规也。看则展舒。 <lb ed="X" n="0651b11"/><lb ed="R092" n="0237b11"/>不看则卷收。故云卷也。第者次第也。一者首也。为 <lb ed="X" n="0651b12"/><lb ed="R092" n="0237b12"/>众卷之首也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0651b13"/><lb ed="R092" n="0237b13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0651b1301">盖闻。汉朝感梦。白马西来。摩腾彰汉。化之初时。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0651b14"/><lb ed="R092" n="0237b14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0651b1401">此叙教法初来之義也。盖闻者。乃发文之端也。亦 <lb ed="X" n="0651b15"/><lb ed="R092" n="0237b15"/>谦词耳。言其不能详细而知。只是一盖粗闻而述 <lb ed="X" n="0651b16"/><lb ed="R092" n="0237b16"/>也。汉。即国号也。然有西东二汉之别。今言汉者。即 <lb ed="X" n="0651b17"/><lb ed="R092" n="0237b17"/>东汉孝明显宗皇帝。乃光武第四子。朝。即朝廷也。 <lb ed="X" n="0651b18"/><lb ed="R092" n="0237b18"/>是天子所居殿庭。而人臣朝觐之处也。感梦者。叙 <lb ed="X" n="0651b19"/><lb ed="R092" n="0238a01"/>教法初来之时。帝为能感。<persName>佛</persName>为所感。感应道交。结 <lb ed="X" n="0651b20"/><lb ed="R092" n="0238a02"/>而成梦也。白马西来者。即永平七年。帝寝南宫。梦 <lb ed="X" n="0651b21"/><lb ed="R092" n="0238a03"/>金人丈六。项佩圆光。胸题万字。飞行殿庭。去来无 <lb ed="X" n="0651b22"/><lb ed="R092" n="0238a04"/>碍。指其帝曰。立教。旦集群臣。令占所梦。时有通人 <lb ed="X" n="0651b23"/><lb ed="R092" n="0238a05"/>傅毅奏曰。臣按周书异记云。<name role="" type="person">周昭王</name>二十四年岁 <lb ed="X" n="0651b24"/><lb ed="R092" n="0238a06"/>次甲寅。四月八日子时分。有五色祥光。贯太微宫 <pb ed="X" xml:id="X24.0467.0651c" n="0651c"/> <lb ed="X" n="0651c01"/><lb ed="R092" n="0238a07"/>中。然後遍于四方。作靑红色。尔时山川宫殿普皆 <lb ed="X" n="0651c02"/><lb ed="R092" n="0238a08"/>震动。江河泉井泛涨流溢。时王问臣所以。有太史 <lb ed="X" n="0651c03"/><lb ed="R092" n="0238a09"/>苏由对曰。此是西方。有大圣人生焉。<anchor xml:id="nkr_note_add_0651c0301" n="0651c0301"/><anchor xml:id="beg0651c0301" n="0651c0301"/>已<anchor xml:id="end0651c0301"/>後千年。教 <lb ed="X" n="0651c04"/><lb ed="R092" n="0238a10"/>法流于此土。王令镌石。立在南郊。天祠之前。以年 <lb ed="X" n="0651c05"/><lb ed="R092" n="0238a11"/>记之。至今一千七十馀年。陛下所梦者将必是乎。 <lb ed="X" n="0651c06"/><lb ed="R092" n="0238a12"/>帝信以为然。即遣定远将军秦景。中郞将蔡愔。博 <lb ed="X" n="0651c07"/><lb ed="R092" n="0238a13"/>士王遵等。一十八人。使往西域。访求<persName>佛</persName>道。至天竺 <lb ed="X" n="0651c08"/><lb ed="R092" n="0238a14"/>临境。大<name role="" type="person">月氏国</name>。遇摩腾<name role="" type="person">竺法兰</name>二梵僧。幷优塡王 <lb ed="X" n="0651c09"/><lb ed="R092" n="0238a15"/>第四。以白<g ref="#CB00626">氎</g><g ref="#CB15148">画</g>释迦像一轴。四十二章经。十住断 <lb ed="X" n="0651c10"/><lb ed="R092" n="0238a16"/>结经。<persName>佛</persName>本生经。法海藏经。<persName>佛</persName>本行经。共六十万言。 <lb ed="X" n="0651c11"/><lb ed="R092" n="0238a17"/><g ref="#CB00501">驮</g>于白马。相伴东还。八年乙丑。蔡愔等。达于洛阳。 <lb ed="X" n="0651c12"/><lb ed="R092" n="0238a18"/>摩腾入阙。献经像。帝大悦。馆于<name role="" type="person">鸿胪寺</name>。法兰。复兼 <lb ed="X" n="0651c13"/><lb ed="R092" n="0238b01"/>行化。而後至。十年丁卯。敕于<name role="" type="person">洛阳城</name>西。立<name role="" type="person">白马寺</name> <lb ed="X" n="0651c14"/><lb ed="R092" n="0238b02"/>以居之。以白马<g ref="#CB00501">驮</g>经。遂名<name role="" type="person">白马寺</name>。此土三宝自此 <lb ed="X" n="0651c15"/><lb ed="R092" n="0238b03"/>为始也。下结云。摩腾彰汉。化之初时。彰者明也。化 <lb ed="X" n="0651c16"/><lb ed="R092" n="0238b04"/>者教也。今以<persName>佛</persName>之音声。为教化之体也。此言化之 <lb ed="X" n="0651c17"/><lb ed="R092" n="0238b05"/>初时。即是教化初来之时也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0651c18"/><lb ed="R092" n="0238b06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0651c1801">罗什。感秦宗之代典。明明<persName>佛</persName>日。照破昏衢。朗朗慧灯。 <lb ed="X" n="0651c19"/><lb ed="R092" n="0238b07"/>至今不灭。教之兴也。其在斯焉。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0651c20"/><lb ed="R092" n="0238b08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0651c2001">此明般若。初兴之始也。梵语罗什。此云童寿。虽童 <lb ed="X" n="0651c21"/><lb ed="R092" n="0238b09"/>稚之年。而有耆宿之德。故云童寿。感秦宗之代典 <lb ed="X" n="0651c22"/><lb ed="R092" n="0238b10"/>者。秦即前秦国号。宗者主也。亦崇敬之義也。代。即 <lb ed="X" n="0651c23"/><lb ed="R092" n="0238b11"/>时代也。典即坟典也。又秦有四秦。此正当前秦符 <lb ed="X" n="0651c24"/><lb ed="R092" n="0238b12"/>坚主。建元十三年正月。太史奏曰。有德星现于外 <pb ed="X" xml:id="X24.0467.0652a" n="0652a"/> <lb ed="X" n="0652a01"/><lb ed="R092" n="0238b13"/>国野分。当有大智德人。入辅中国。尔时襄阳赵王 <lb ed="X" n="0652a02"/><lb ed="R092" n="0238b14"/>国中。时人称道安法师。为一圣人。<name role="" type="person">习凿齿</name>。半圣人 <lb ed="X" n="0652a03"/><lb ed="R092" n="0238b15"/>也。符坚。以十万兵。攻襄阳遂得二人。谓左右曰。吾 <lb ed="X" n="0652a04"/><lb ed="R092" n="0238b16"/>以十万雄师。祇得一个半圣人耳。左右问谁。曰。安 <lb ed="X" n="0652a05"/><lb ed="R092" n="0238b17"/>一人。习半人也。安闻之。因言进曰。龟兹有罗什法 <lb ed="X" n="0652a06"/><lb ed="R092" n="0238b18"/>师。善解大小宗乘。博通三藏。坚默识之。建元十八 <lb ed="X" n="0652a07"/><lb ed="R092" n="0239a01"/>年。遣吕光率兵十万。四伐龟兹。谓光曰。朕闻西域。 <lb ed="X" n="0652a08"/><lb ed="R092" n="0239a02"/>有鸠摩罗什。深解法相。善晓阴阳。朕甚思之。贤哲 <lb ed="X" n="0652a09"/><lb ed="R092" n="0239a03"/>者。国之大宝。若克龟兹。速迎还国。光军未至。什谓 <lb ed="X" n="0652a10"/><lb ed="R092" n="0239a04"/>龟兹王白纯曰。有敌兵从东方来。勿抗其锋。光兵 <lb ed="X" n="0652a11"/><lb ed="R092" n="0239a05"/>至。纯遂交战。光破龟兹。杀纯。立纯弟白镇为王。光 <lb ed="X" n="0652a12"/><lb ed="R092" n="0239a06"/>与什东迴。至凉州闻坚。<anchor xml:id="nkr_note_add_0652a1201" n="0652a1201"/><anchor xml:id="beg0652a1201" n="0652a1201"/>已<anchor xml:id="end0652a1201"/>被姚苌所害。光<anchor xml:id="nkr_note_add_0652a1202" n="0652a1202"/><anchor xml:id="beg0652a1202" n="0652a1202"/>僭<anchor xml:id="end0652a1202"/>号关 <lb ed="X" n="0652a13"/><lb ed="R092" n="0239a07"/>外。年称大安。在位一十八年而𣨛。光之子绍。及纂 <lb ed="X" n="0652a14"/><lb ed="R092" n="0239a08"/>幷卒。光之姪吕隆为王。姚苌卒。子姚兴立。弘始三 <lb ed="X" n="0652a15"/><lb ed="R092" n="0239a09"/>年三月。有连理树生于朝庭前。道遥园中葱变为 <lb ed="X" n="0652a16"/><lb ed="R092" n="0239a10"/>茞香草。五月遣陇西公硕德。擧兵西伐。吕隆军大 <lb ed="X" n="0652a17"/><lb ed="R092" n="0239a11"/>败。九月隆。上表归降。方得迎什入关。十二月二十 <lb ed="X" n="0652a18"/><lb ed="R092" n="0239a12"/>日至长安。待以国师之礼。选诸方有才智沙门八 <lb ed="X" n="0652a19"/><lb ed="R092" n="0239a13"/>百。中有四圣十哲。同译经三百八十卷。此经弘始 <lb ed="X" n="0652a20"/><lb ed="R092" n="0239a14"/>五年。于长安<name role="" type="person">草堂寺</name>译出华言。故云。罗什感秦宗 <lb ed="X" n="0652a21"/><lb ed="R092" n="0239a15"/>之代典。明明<persName>佛</persName>日等者。此二句双歎上文。赞美此 <lb ed="X" n="0652a22"/><lb ed="R092" n="0239a16"/>经。如日之明以照昼。如灯之明以照夜。昏衢者。喩 <lb ed="X" n="0652a23"/><lb ed="R092" n="0239a17"/>五阴烦恼之执情。障隐本有之<persName>佛</persName>日。遮蔽本有之 <lb ed="X" n="0652a24"/><lb ed="R092" n="0239a18"/>慧灯。所以沉沦七趣。似长夜昏衢。不知不觉也。至 <pb ed="X" xml:id="X24.0467.0652b" n="0652b"/> <lb ed="X" n="0652b01"/><lb ed="R092" n="0239b01"/>今不灭者。自<persName>佛</persName>说此般若大教。从汉秦两代传来。 <lb ed="X" n="0652b02"/><lb ed="R092" n="0239b02"/>至于大<name role="" type="person">宋理宗</name>淳祐间。大兴流佈。故云。至今不灭 <lb ed="X" n="0652b03"/><lb ed="R092" n="0239b03"/>也。教之兴也者。总结释迦<persName>佛</persName>。一代教法。兴崇流通 <lb ed="X" n="0652b04"/><lb ed="R092" n="0239b04"/>也。其在斯焉者。乃为指法之辞。斯者此也。教之大 <lb ed="X" n="0652b05"/><lb ed="R092" n="0239b05"/>兴。在此汉秦两代之时。故云。其在斯焉者也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0652b06"/><lb ed="R092" n="0239b06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0652b0601">末法之代。至于今日。某甲。恭白十方贤圣。现坐道场。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0652b07"/><lb ed="R092" n="0239b07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0652b0701">此歎庆归祈之辞也。歎则生逢末运。庆则钦遇斯 <lb ed="X" n="0652b08"/><lb ed="R092" n="0239b08"/>经。归投祈祷希欲冥加也。<persName>佛</persName>一代时教。有正像末 <lb ed="X" n="0652b09"/><lb ed="R092" n="0239b09"/>三运之别。正法一千年。像法一千年。末法一万年。 <lb ed="X" n="0652b10"/><lb ed="R092" n="0239b10"/>此言末法者。正当後五百岁<persName>佛</persName>灭後二千五百年 <lb ed="X" n="0652b11"/><lb ed="R092" n="0239b11"/>时。乃是科主歎而自庆。意云。正当末法恶世之中。 <lb ed="X" n="0652b12"/><lb ed="R092" n="0239b12"/>今日得逢斯典。犹浮木盲龟之値。针锋纤芥之投。 <lb ed="X" n="0652b13"/><lb ed="R092" n="0239b13"/>不为轻忽小事也。虽自知自解。又恐来者难能。故 <lb ed="X" n="0652b14"/><lb ed="R092" n="0239b14"/>制科文解释。欲使学者。睹科文而明经旨。如暗逢 <lb ed="X" n="0652b15"/><lb ed="R092" n="0239b15"/>灯也。将欲为文。亦恐凡情浅解。至理难臻。故祈三 <lb ed="X" n="0652b16"/><lb ed="R092" n="0239b16"/>宝冥加密助。故曰。恭白十方也。某甲。科主自称也。 <lb ed="X" n="0652b17"/><lb ed="R092" n="0239b17"/>恭者敬也。白者陈也。此即三业虔诚也。十方贤圣。 <lb ed="X" n="0652b18"/><lb ed="R092" n="0239b18"/>即横论。现坐道场。即竖论。道场者。即十方三世。贤 <lb ed="X" n="0652b19"/><lb ed="R092" n="0240a01"/>圣成道说法之场也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0652b20"/><lb ed="R092" n="0240a02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0652b2001">本师释迦牟尼<persName>佛</persName>。文殊普贤二大菩萨。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0652b21"/><lb ed="R092" n="0240a03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0652b2101">即归此土三宝也。盖。<persName>佛</persName>为<persName>佛</persName>宝。菩萨为僧宝。法宝 <lb ed="X" n="0652b22"/><lb ed="R092" n="0240a04"/>含在其间。本师者。科主恳切之称。亦名本师。本体 <lb ed="X" n="0652b23"/><lb ed="R092" n="0240a05"/>模笵也。体效<persName>佛</persName>之遗笵。故云本师。梵语释迦牟尼。 <lb ed="X" n="0652b24"/><lb ed="R092" n="0240a06"/>此云。能仁寂默。乃圆应之号也。梵语文殊。此云妙 <pb ed="X" xml:id="X24.0467.0652c" n="0652c"/> <lb ed="X" n="0652c01"/><lb ed="R092" n="0240a07"/>德。亦名<name role="" type="person">妙吉祥</name>也。普贤者。德无不遍曰普。祐上利 <lb ed="X" n="0652c02"/><lb ed="R092" n="0240a08"/>下曰贤。菩萨者。略梵语。具云菩提萨埵。此云觉有 <lb ed="X" n="0652c03"/><lb ed="R092" n="0240a09"/>情也。有生皆有情。菩萨有情中之觉耳。<persName>佛</persName>有觉性。 <lb ed="X" n="0652c04"/><lb ed="R092" n="0240a10"/>而无情也。菩萨亦未免有情。故云。上求<persName>佛</persName>果。下化 <lb ed="X" n="0652c05"/><lb ed="R092" n="0240a11"/>众生。即自利利他之号也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0652c06"/><lb ed="R092" n="0240a12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0652c0601">满空圣众。一切神祇。有天眼者。天眼遥观。有天耳者。 <lb ed="X" n="0652c07"/><lb ed="R092" n="0240a13"/>天耳遥闻。他心宿住。圣心玄鉴。慈愍故。慈愍故。大慈 <lb ed="X" n="0652c08"/><lb ed="R092" n="0240a14"/>愍故。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0652c09"/><lb ed="R092" n="0240a15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0652c0901">此总祈一切圣众。运五通而鉴照。起四量以冥加。 <lb ed="X" n="0652c10"/><lb ed="R092" n="0240a16"/>天眼等者。即五通也。圣心即神境通。玄鉴喩也。慈 <lb ed="X" n="0652c11"/><lb ed="R092" n="0240a17"/>能与乐。悲能拔苦。喜能庆悦。捨能平等。盖慈内。含 <lb ed="X" n="0652c12"/><lb ed="R092" n="0240a18"/>四无量心也。三称者。诚之切也。不言漏尽通者。此 <lb ed="X" n="0652c13"/><lb ed="R092" n="0240b01"/>乃神圣众也。唯<persName>佛</persName>具六通。如上。皆具五通也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0652c14"/><lb ed="R092" n="0240b02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0652c1401">信礼常住三宝。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0652c15"/><lb ed="R092" n="0240b03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0652c1501">信者重也诚也。礼者体也。信而无礼。心必不实。礼 <lb ed="X" n="0652c16"/><lb ed="R092" n="0240b04"/>而无信。意必不诚。二者具足。可为诚实之礼也。常 <lb ed="X" n="0652c17"/><lb ed="R092" n="0240b05"/>住者。拣别之義。不同前来十方此土三宝。此即自 <lb ed="X" n="0652c18"/><lb ed="R092" n="0240b06"/>性常住。淸净法身。<persName>佛</persName>宝也。此性有觉照義。法宝也。 <lb ed="X" n="0652c19"/><lb ed="R092" n="0240b07"/>此性有和合義。僧宝也。宝者。贵重之義。即实相一 <lb ed="X" n="0652c20"/><lb ed="R092" n="0240b08"/>体常住三宝也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0652c21"/><lb ed="R092" n="0240b09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0652c2101">皈命十方一切<persName>佛</persName>。皈命十方一切法。皈命十方一切 <lb ed="X" n="0652c22"/><lb ed="R092" n="0240b10"/>僧。法轮常转度众生。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0652c23"/><lb ed="R092" n="0240b11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0652c2301">此是褈褈祈祷。不尽赞扬也。归投请命。希求加护。 <lb ed="X" n="0652c24"/><lb ed="R092" n="0240b12"/>故云皈命。又命者为一身之总也。今言皈命者。总 <pb ed="X" xml:id="X24.0467.0653a" n="0653a"/> <lb ed="X" n="0653a01"/><lb ed="R092" n="0240b13"/>含三业。恭敬尊重赞歎之礼也。十方一切。总赅横 <lb ed="X" n="0653a02"/><lb ed="R092" n="0240b14"/>竖。<persName>佛</persName>者略梵语。具云<persName>佛陀</persName>。此云觉也。即自觉觉他。 <lb ed="X" n="0653a03"/><lb ed="R092" n="0240b15"/>觉行圆满也。法者轨持義。即轨持自性。令物生解 <lb ed="X" n="0653a04"/><lb ed="R092" n="0240b16"/>也。僧者略梵语。具云僧伽。此云众和合。兼擧云。和 <lb ed="X" n="0653a05"/><lb ed="R092" n="0240b17"/>合僧也。法轮度众生者。乃科主祈希三宝。不泯四 <lb ed="X" n="0653a06"/><lb ed="R092" n="0240b18"/>弘。恒居三界。利济有情。同证无为。共成正觉。故云 <lb ed="X" n="0653a07"/><lb ed="R092" n="0241a01"/>度众生也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0653a08"/><lb ed="R092" n="0241a02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0653a0801">夫金刚般若。能开解脱之门。玉偈波罗。善入菩提之 <lb ed="X" n="0653a09"/><lb ed="R092" n="0241a03"/>路。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0653a10"/><lb ed="R092" n="0241a04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0653a1001">此一卷金刚般若经。是开解脱之门。入菩提之路。 <lb ed="X" n="0653a11"/><lb ed="R092" n="0241a05"/>门有出入義。路有往来義。喩此经为入理门户之 <lb ed="X" n="0653a12"/><lb ed="R092" n="0241a06"/>道路也。解脱。即断果。菩提。即智果。皆二转依号也。 <lb ed="X" n="0653a13"/><lb ed="R092" n="0241a07"/>玉偈波罗者。即赞美之義。赞美此经。能诠之文。如 <lb ed="X" n="0653a14"/><lb ed="R092" n="0241a08"/>众德之王。难见难闻。难逢难遇。故云。善入菩提之 <lb ed="X" n="0653a15"/><lb ed="R092" n="0241a09"/>路矣。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0653a16"/><lb ed="R092" n="0241a10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0653a1601">行行而非空非有。句句而无去无来。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0653a17"/><lb ed="R092" n="0241a11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0653a1701">总美此经能诠之文。行行句句。非空非有。无去无 <lb ed="X" n="0653a18"/><lb ed="R092" n="0241a12"/>来。其中所诠之義。不同前来初教所说。心无境有。 <lb ed="X" n="0653a19"/><lb ed="R092" n="0241a13"/>境无心有之谓。此经。纯谈妙有实相真空。显扬般 <lb ed="X" n="0653a20"/><lb ed="R092" n="0241a14"/>若根本真智。又非空。不同无因。非有。不同邪因。无 <lb ed="X" n="0653a21"/><lb ed="R092" n="0241a15"/>去。不属过去。无来。不属未来。故不落有无二边。去 <lb ed="X" n="0653a22"/><lb ed="R092" n="0241a16"/>来三际。真可谓。斥相泯心。谈空之教也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0653a23"/><lb ed="R092" n="0241a17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0653a2301">金刚经。说三十二分。分分而功德难量。须菩提。闻四 <lb ed="X" n="0653a24"/><lb ed="R092" n="0241a18"/>句妙偈。偈偈而殊因莫测。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X24.0467.0653b" n="0653b"/> <lb ed="X" n="0653b01"/><lb ed="R092" n="0241b01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0653b0101">此这一卷金刚经。原为<persName>佛</persName>说。後昭明太子。科为三 <lb ed="X" n="0653b02"/><lb ed="R092" n="0241b02"/>十二分。故云分分也。功德难量者。修进曰功。见性 <lb ed="X" n="0653b03"/><lb ed="R092" n="0241b03"/>曰德。若有行人。依此修进。即得见性成<persName>佛</persName>。故云难 <lb ed="X" n="0653b04"/><lb ed="R092" n="0241b04"/>量也。梵语。须菩提。此云善吉。亦名空生也。闻四句 <lb ed="X" n="0653b05"/><lb ed="R092" n="0241b05"/>者。自第八分中。<persName>佛</persName>告须菩提。若人以满三千大千 <lb ed="X" n="0653b06"/><lb ed="R092" n="0241b06"/>世界七宝。以用佈施。得福虽多。不如有人。以此四 <lb ed="X" n="0653b07"/><lb ed="R092" n="0241b07"/>句偈。为他人说。其福勝彼<anchor xml:id="nkr_note_add_0653b0701" n="0653b0701"/><anchor xml:id="beg0653b0701" n="0653b0701"/>已<anchor xml:id="end0653b0701"/>下。共有七处说偈。故 <lb ed="X" n="0653b08"/><lb ed="R092" n="0241b08"/>云偈偈也。以此推之。乃字字句句。有殊勝之功德。 <lb ed="X" n="0653b09"/><lb ed="R092" n="0241b09"/>不测之因果。故云殊因莫测也。四句者。古今论四 <lb ed="X" n="0653b10"/><lb ed="R092" n="0241b10"/>句偈不一。各执<anchor xml:id="nkr_note_add_0653b1001" n="0653b1001"/><anchor xml:id="beg0653b1001" n="0653b1001"/>己<anchor xml:id="end0653b1001"/>见。初无定论。今但依铜<g ref="#CB15156">碑</g>记云。 <lb ed="X" n="0653b11"/><lb ed="R092" n="0241b11"/>天亲菩萨。陞<name role="" type="person">兜率宫</name>。请益弥勒。如何是四句偈。弥 <lb ed="X" n="0653b12"/><lb ed="R092" n="0241b12"/>勒答云。无我相。无人相。无众生相。无寿者相是也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0653b13"/><lb ed="R092" n="0241b13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0653b1301">书写读诵。当生花藏之天。为人演说。定达涅槃之路。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0653b14"/><lb ed="R092" n="0241b14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0653b1401">著简曰书。传本曰写。对本曰读。背本曰诵。若有人。 <lb ed="X" n="0653b15"/><lb ed="R092" n="0241b15"/>依此经。如法修行。当生<name role="" type="person">华藏世界海</name><name role="" type="person">极乐净土</name>中。 <lb ed="X" n="0653b16"/><lb ed="R092" n="0241b16"/>盖华藏天为总擧。文之巧也。此<name role="" type="person">华藏世界</name>。无边妙 <lb ed="X" n="0653b17"/><lb ed="R092" n="0241b17"/>华<name role="" type="person">香水海</name>中。有不可说<persName>佛</persName>刹微尘数大莲花。一一 <lb ed="X" n="0653b18"/><lb ed="R092" n="0241b18"/>华<anchor xml:id="nkr_note_orig_0653001" n="0653001"/>开。有微尘数<name role="" type="person">香水海</name>。每一海中。有一莲花宝光 <lb ed="X" n="0653b19"/><lb ed="R092" n="0242a01"/>明刹种。一一种。有二十重。每重。二十<persName>佛</persName>刹微尘数 <lb ed="X" n="0653b20"/><lb ed="R092" n="0242a02"/>世界围绕。故云华藏也。天者。自然也。淸净也。意云。 <lb ed="X" n="0653b21"/><lb ed="R092" n="0242a03"/>愿书写读诵听闻者。决定至于涅槃。故曰定达也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0653b22"/><lb ed="R092" n="0242a04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0653b2201">般若乃菩提<persName>佛</persName>母。信心。即功德道源。长养圣胎。出生 <lb ed="X" n="0653b23"/><lb ed="R092" n="0242a05"/>妙法。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0653b24"/><lb ed="R092" n="0242a06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0653b2401">梵语般若。唐言智慧。内则指于本觉真心。外则指 <pb ed="X" xml:id="X24.0467.0653c" n="0653c"/> <lb ed="X" n="0653c01"/><lb ed="R092" n="0242a07"/>于斯经妙旨。下显機云。信心即功德道源。虽有内 <lb ed="X" n="0653c02"/><lb ed="R092" n="0242a08"/>智外教。要在于信。信则菩提果成。教法流通。故云 <lb ed="X" n="0653c03"/><lb ed="R092" n="0242a09"/>信为道源功德母长养一切诸善根也。依此教修。 <lb ed="X" n="0653c04"/><lb ed="R092" n="0242a10"/>长养成圣之胚胎。出生无上之妙法也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0653c05"/><lb ed="R092" n="0242a11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0653c0501">大抵。看经通義。问道穷源。启净信心。具择法眼。分句。 <lb ed="X" n="0653c06"/><lb ed="R092" n="0242a12"/>读贯通之理。明问。酬辩论之文。心心无间理全彰。念 <lb ed="X" n="0653c07"/><lb ed="R092" n="0242a13"/>念不忘文自现。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0653c08"/><lb ed="R092" n="0242a14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0653c0801">上一节文。言教之功能。此一节文。言機之作用。虽 <lb ed="X" n="0653c09"/><lb ed="R092" n="0242a15"/>然此经。能长养圣胎。出生妙法。大端主意。还要看 <lb ed="X" n="0653c10"/><lb ed="R092" n="0242a16"/>经之人。通达经中。所诠義理。如或義理不明者。应 <lb ed="X" n="0653c11"/><lb ed="R092" n="0242a17"/>须博问先知。指示其道。穷究其源。此闻慧也。然後 <lb ed="X" n="0653c12"/><lb ed="R092" n="0242a18"/>启淸净之信心。净心者。即经中信心淸净即生实 <lb ed="X" n="0653c13"/><lb ed="R092" n="0242b01"/>相之心。此思慧也。亦要行人具择法眼。择法眼者。 <lb ed="X" n="0653c14"/><lb ed="R092" n="0242b02"/>即正智之眼也。择即拣择。此勉行人。须用智眼。拣 <lb ed="X" n="0653c15"/><lb ed="R092" n="0242b03"/>去人我无明身边等见。择取中道无为真如之理。 <lb ed="X" n="0653c16"/><lb ed="R092" n="0242b04"/>分句逗者。義尽为句。義不尽为读。文为能诠。理为 <lb ed="X" n="0653c17"/><lb ed="R092" n="0242b05"/>所诠。看经行人。须要一一分别。句读短长。義理通 <lb ed="X" n="0653c18"/><lb ed="R092" n="0242b06"/>贯。方得名为具眼之人。然後可为造进行履也。明 <lb ed="X" n="0653c19"/><lb ed="R092" n="0242b07"/>问酬者。即请问酬答也。今此经自第二分中问。云 <lb ed="X" n="0653c20"/><lb ed="R092" n="0242b08"/>何应住等。直至经终。共有二十七处问酬辩论之 <lb ed="X" n="0653c21"/><lb ed="R092" n="0242b09"/>文。行人应须一一分明。方得长养圣胎出生妙法 <lb ed="X" n="0653c22"/><lb ed="R092" n="0242b10"/>也。科家慈心太煞。指示叮咛。故云心心无间理全 <lb ed="X" n="0653c23"/><lb ed="R092" n="0242b11"/>彰念念不忘文自现。念念者。与前心心義同。当换 <lb ed="X" n="0653c24"/><lb ed="R092" n="0242b12"/>其文。義即一也。无间者。不忘也。亦但变其文耳。即 <pb ed="X" xml:id="X24.0467.0654a" n="0654a"/> <lb ed="X" n="0654a01"/><lb ed="R092" n="0242b13"/>一念专注其心。不容漏泄走作也。如此则。其文自 <lb ed="X" n="0654a02"/><lb ed="R092" n="0242b14"/>现。其理自彰。正是以圣教为明镜。照见自心。以自 <lb ed="X" n="0654a03"/><lb ed="R092" n="0242b15"/>心为慧灯。烛经幽旨也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0654a04"/><lb ed="R092" n="0242b16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0654a0401">或问酬深妙。而句義玄微。详究元因。而略陈数段。庶 <lb ed="X" n="0654a05"/><lb ed="R092" n="0242b17"/>一问一答。其文明若日星。重辩重征。其義晓如白黑。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0654a06"/><lb ed="R092" n="0242b18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0654a0601">或者。不定之辞。或<persName>佛</persName>问。须菩提答。或须菩提问。<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0654a07"/><lb ed="R092" n="0243a01"/>答。此经总有二十七疑。二十九问。其间所问所答 <lb ed="X" n="0654a08"/><lb ed="R092" n="0243a02"/>者。句法渊深。義理微妙。使初機浅解者。罔知其涯 <lb ed="X" n="0654a09"/><lb ed="R092" n="0243a03"/>涘。因此经文难晓。故致科文。释而通之也。故述功 <lb ed="X" n="0654a10"/><lb ed="R092" n="0243a04"/>云。详究元因。详细也。究考也。元本也。即是细详考 <lb ed="X" n="0654a11"/><lb ed="R092" n="0243a05"/>究。其根本元因诸家之解释。撮略直指。採集述陈。 <lb ed="X" n="0654a12"/><lb ed="R092" n="0243a06"/>以成数段科文也。庶者使也。使经中一问一答重 <lb ed="X" n="0654a13"/><lb ed="R092" n="0243a07"/>辩重征。其文其義者。其为指法之義。指经得科。而 <lb ed="X" n="0654a14"/><lb ed="R092" n="0243a08"/>義如日星昼夜白黑两分也。文。即能诠之文。義。即 <lb ed="X" n="0654a15"/><lb ed="R092" n="0243a09"/>所诠之理也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0654a16"/><lb ed="R092" n="0243a10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0654a1601">義随文。而文随義。左右逢源。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0654a17"/><lb ed="R092" n="0243a11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0654a1701">義者。经義也。文者。科文也。花严经云。一即多。而多 <lb ed="X" n="0654a18"/><lb ed="R092" n="0243a12"/>即一。文随于義。義随文。左右者。如身之左右二肘。 <lb ed="X" n="0654a19"/><lb ed="R092" n="0243a13"/>不離本身。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0654a20"/><lb ed="R092" n="0243a14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0654a2001">珠走盘而盘走珠。纵横无碍。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0654a21"/><lb ed="R092" n="0243a15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0654a2101">珠者宝也。物类相感志云。阆苑浦出珠。置盘中自 <lb ed="X" n="0654a22"/><lb ed="R092" n="0243a16"/>转也。珠喩经義。盘喩科文。纵横无碍。亦即左右逢 <lb ed="X" n="0654a23"/><lb ed="R092" n="0243a17"/>源。意云。此之文理玄妙。冀行人玩味留心。倘然一 <lb ed="X" n="0654a24"/><lb ed="R092" n="0243a18"/>言之下。心地开通。便可谓拳中旧宝。不假披沙。倒 <pb ed="X" xml:id="X24.0467.0654b" n="0654b"/> <lb ed="X" n="0654b01"/><lb ed="R092" n="0243b01"/>驾无底空船。逆遊涅槃法海。庶不负<persName>佛</persName>祖之慈心 <lb ed="X" n="0654b02"/><lb ed="R092" n="0243b02"/>也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0654b03"/><lb ed="R092" n="0243b03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0654b0301">信解受持者。洞明真性。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0654b04"/><lb ed="R092" n="0243b04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0654b0401">科家至此愿云。此法流通之处。若有行人。信敬晓 <lb ed="X" n="0654b05"/><lb ed="R092" n="0243b05"/>解明白。领纳于心。持之不捨。即得洞明自<anchor xml:id="nkr_note_add_0654b0501" n="0654b0501"/><anchor xml:id="beg0654b0501" n="0654b0501"/>己<anchor xml:id="end0654b0501"/>真性 <lb ed="X" n="0654b06"/><lb ed="R092" n="0243b06"/>也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0654b07"/><lb ed="R092" n="0243b07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0654b0701">见闻随喜者。咸悟菩提。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0654b08"/><lb ed="R092" n="0243b08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0654b0801">目睹曰见。达耳曰闻。随即随顺。喜即欢喜。所谓此 <lb ed="X" n="0654b09"/><lb ed="R092" n="0243b09"/>法流通之处。若是行人。见闻随喜称善赞美者。咸 <lb ed="X" n="0654b10"/><lb ed="R092" n="0243b10"/>悟菩提。前一节。洞明真性为因。此一节。咸悟菩提 <lb ed="X" n="0654b11"/><lb ed="R092" n="0243b11"/>为果也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0654b12"/><lb ed="R092" n="0243b12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0654b1201">流通天上人间。普遍微尘刹海。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0654b13"/><lb ed="R092" n="0243b13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0654b1301">上一句。从远至近。从色界顶天。至<name role="" type="person">阎浮提</name>地。人间 <lb ed="X" n="0654b14"/><lb ed="R092" n="0243b14"/>天上。悉皆流通此法也。下一句。从狭至廣。无处不 <lb ed="X" n="0654b15"/><lb ed="R092" n="0243b15"/>到曰普。无处不周曰遍。微尘者。隙尘也。刹海者。浮 <lb ed="X" n="0654b16"/><lb ed="R092" n="0243b16"/>幢<persName>佛</persName>刹也。在于<name role="" type="person">香水海</name>中。漂浮而住。故云刹海。明 <lb ed="X" n="0654b17"/><lb ed="R092" n="0243b17"/>此大法。从微尘至刹海。悉皆周遍矣。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0654b18"/><lb ed="R092" n="0243b18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0654b1801">太虚无际。法施何穷。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0654b19"/><lb ed="R092" n="0244a01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0654b1901">太虚。即空之异名也。以此为喩。虚空无边。法施无 <lb ed="X" n="0654b20"/><lb ed="R092" n="0244a02"/>边。科主意云。此法处处流通。无有穷尽。此之法施 <lb ed="X" n="0654b21"/><lb ed="R092" n="0244a03"/>一句一偈。入于八识田中。永为金刚种子。万劫不 <lb ed="X" n="0654b22"/><lb ed="R092" n="0244a04"/>壞。直至成<persName>佛</persName>。故无穷也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0654b23"/><lb ed="R092" n="0244a05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0654b2301">以斯般若功勋。总报四恩三有。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0654b24"/><lb ed="R092" n="0244a06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0654b2401">以斯般若。即指此经。愿今科文。解释般若。功德利 <pb ed="X" xml:id="X24.0467.0654c" n="0654c"/> <lb ed="X" n="0654c01"/><lb ed="R092" n="0244a07"/>益。用报四恩三有。四恩者。天地盖载。日月照临。皇 <lb ed="X" n="0654c02"/><lb ed="R092" n="0244a08"/>王水土。父母生身也。三有者。欲有。色有。无色有也。 <lb ed="X" n="0654c03"/><lb ed="R092" n="0244a09"/>以三界因果不忘。未離于有。故云三有。前节。法施 <lb ed="X" n="0654c04"/><lb ed="R092" n="0244a10"/>既无穷。以此报恩亦无穷。故云总报也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0654c05"/><lb ed="R092" n="0244a11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0654c0501">观夫。空<persName>如来</persName>藏。碎祖师关。独露真常。无非般若。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0654c06"/><lb ed="R092" n="0244a12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0654c0601">观夫者。发语之辞也。<persName>如来</persName>藏有三。以配三谛三身 <lb ed="X" n="0654c07"/><lb ed="R092" n="0244a13"/>也。空<persName>如来</persName>藏。即真谛法身也。不空<persName>如来</persName>藏。即俗谛 <lb ed="X" n="0654c08"/><lb ed="R092" n="0244a14"/>报身也。空不空<persName>如来</persName>藏。即中道谛化身也。关者。门 <lb ed="X" n="0654c09"/><lb ed="R092" n="0244a15"/>之横木为关也。宗。以一千七百则因缘。为祖师关。 <lb ed="X" n="0654c10"/><lb ed="R092" n="0244a16"/>故云欲透诸祖褈关。只须一一拶波。今云。空<persName>如来</persName> <lb ed="X" n="0654c11"/><lb ed="R092" n="0244a17"/>藏者。直显<anchor xml:id="nkr_note_orig_0654001" n="0654001"/>直谛法身。圣凡两忘。真俗俱泯。故云空 <lb ed="X" n="0654c12"/><lb ed="R092" n="0244a18"/><persName>如来</persName>藏也。独露真常者。科家慈心太切。分明指示。 <lb ed="X" n="0654c13"/><lb ed="R092" n="0244b01"/>此明真理之外。了无片事可得。故云无非般若也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0654c14"/><lb ed="R092" n="0244b02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0654c1401">三心不动。六喩全彰。七宝挍功。四句倍勝。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0654c15"/><lb ed="R092" n="0244b03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0654c1501">上伸般若之功能。此伸施财之所以。三心者。经云。 <lb ed="X" n="0654c16"/><lb ed="R092" n="0244b04"/>过去心。未来心。现在心。皆不可得。故云三心不动。 <lb ed="X" n="0654c17"/><lb ed="R092" n="0244b05"/>六喩者。梦幻泡影露电也。彰者明也。七宝者。金。银。 <lb ed="X" n="0654c18"/><lb ed="R092" n="0244b06"/>琉璃。砗磲。玛瑙。珊瑚。琥珀也。挍者比也。经云。以七 <lb ed="X" n="0654c19"/><lb ed="R092" n="0244b07"/>宝满三千大千世界。佈施功德。比况此经。见闻受 <lb ed="X" n="0654c20"/><lb ed="R092" n="0244b08"/>持。四句之功德。百千万亿。不及其一。故云四句倍 <lb ed="X" n="0654c21"/><lb ed="R092" n="0244b09"/>勝也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0654c22"/><lb ed="R092" n="0244b10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0654c2201">若乃循行数墨。转益见知。宗眼不明。非为究竟。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0654c23"/><lb ed="R092" n="0244b11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0654c2301">上来歎教。虽有如是之功。要在行人用意。若乃者。 <lb ed="X" n="0654c24"/><lb ed="R092" n="0244b12"/>指看经之人。若不句句消归自<anchor xml:id="nkr_note_add_0654c2401" n="0654c2401"/><anchor xml:id="beg0654c2401" n="0654c2401"/>己<anchor xml:id="end0654c2401"/>。言言冥合真心。 <pb ed="X" xml:id="X24.0467.0655a" n="0655a"/> <lb ed="X" n="0655a01"/><lb ed="R092" n="0244b13"/>一向只管循行数墨。只是转增多见多知。背却般 <lb ed="X" n="0655a02"/><lb ed="R092" n="0244b14"/>若功能。障塞真常妙用。楞严经云。知见立知。即无 <lb ed="X" n="0655a03"/><lb ed="R092" n="0244b15"/>明本。知见无见。斯即涅槃。宗眼者。宗即心宗。眼即 <lb ed="X" n="0655a04"/><lb ed="R092" n="0244b16"/>智眼。心为一身之主宰。万法之根源。心不妙悟。多 <lb ed="X" n="0655a05"/><lb ed="R092" n="0244b17"/>闻无益。花严经云。如人数他宝。自无半钱分。于法 <lb ed="X" n="0655a06"/><lb ed="R092" n="0244b18"/>不修行。多闻亦如是。此勉行人。若不如说而修。洞 <lb ed="X" n="0655a07"/><lb ed="R092" n="0245a01"/>见真谛者。皆是非为究竟也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0655a08"/><lb ed="R092" n="0245a02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0655a0801">呜呼。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0655a09"/><lb ed="R092" n="0245a03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0655a0901">此是科家。警歎之辞。紧要行人珍重。下乃法喩分 <lb ed="X" n="0655a10"/><lb ed="R092" n="0245a04"/>明。令人著眼也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0655a11"/><lb ed="R092" n="0245a05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0655a1101">微宣奥旨。石火电光。密显真機。银山铁壁。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0655a12"/><lb ed="R092" n="0245a06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0655a1201">微宣奥旨者。叙陈此经。乃是微妙之法。深奥之旨。 <lb ed="X" n="0655a13"/><lb ed="R092" n="0245a07"/>第一之说。要令行人。急须著眼。故喩石中之火。电 <lb ed="X" n="0655a14"/><lb ed="R092" n="0245a08"/>内之光。此理。眨眼参差千万里。低头思虑万褈关。 <lb ed="X" n="0655a15"/><lb ed="R092" n="0245a09"/>密显真機者。此经。凡有二十九处。言菩提心。总是 <lb ed="X" n="0655a16"/><lb ed="R092" n="0245a10"/>一个真心。故云密显真機。即真心之機。灵妙莫测。 <lb ed="X" n="0655a17"/><lb ed="R092" n="0245a11"/>人难履践。喩如银山铁壁。挨拶不入。拈弄不得。如 <lb ed="X" n="0655a18"/><lb ed="R092" n="0245a12"/>蚊子上铁牛相似。难以咬嚼也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0655a19"/><lb ed="R092" n="0245a13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0655a1901">瞥生异见。滞在中途。进步无门。退身迷路。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0655a20"/><lb ed="R092" n="0245a14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0655a2001">此乃褈褈指示。微细提携。要人发起真知真见。若 <lb ed="X" n="0655a21"/><lb ed="R092" n="0245a15"/>是行人。瞥生一念异见之情。便于般若真智相违。 <lb ed="X" n="0655a22"/><lb ed="R092" n="0245a16"/>情存于境。堕在中途未得到家。故云进步无门。退 <lb ed="X" n="0655a23"/><lb ed="R092" n="0245a17"/>身迷路。可谓无端起知见。著相求菩提。情存一念 <lb ed="X" n="0655a24"/><lb ed="R092" n="0245a18"/>悟。寧越昔时迷。此理。但起纤毫圣凡之见。即是途 <pb ed="X" xml:id="X24.0467.0655b" n="0655b"/> <lb ed="X" n="0655b01"/><lb ed="R092" n="0245b01"/>路之说者也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0655b02"/><lb ed="R092" n="0245b02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0655b0201">聊通一线。俯为初機。良马见鞭。追风千里矣。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0655b03"/><lb ed="R092" n="0245b03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0655b0301">此乃科家。自伸<anchor xml:id="nkr_note_add_0655b0301" n="0655b0301"/><anchor xml:id="beg0655b0301" n="0655b0301"/>己<anchor xml:id="end0655b0301"/>功。亦是谦辞。我今致此科文。只 <lb ed="X" n="0655b04"/><lb ed="R092" n="0245b04"/>是于行人聊通一线。俯为初機。岂敢达于上士也。 <lb ed="X" n="0655b05"/><lb ed="R092" n="0245b05"/>良马见鞭者。引喩比之。若是上智。未擧先知。不言 <lb ed="X" n="0655b06"/><lb ed="R092" n="0245b06"/>而会。岂用剩残之说。古云。若是金毛狮子子。三千 <lb ed="X" n="0655b07"/><lb ed="R092" n="0245b07"/>里外见誵讹。不用开口动舌也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0655b08"/><lb ed="R092" n="0245b08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0655b0801">弥陀<persName>如来</persName>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0655b09"/><lb ed="R092" n="0245b09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0655b0901">上云。俯为初機。此言。初機所以。科家。先擧能摄之 <lb ed="X" n="0655b10"/><lb ed="R092" n="0245b10"/><persName>佛</persName>。次警所摄之機。梵语弥陀。此云无量寿。乃乐<g ref="#CB15131">邦</g> <lb ed="X" n="0655b11"/><lb ed="R092" n="0245b11"/>之主也。以彼<persName>佛</persName>。光明无量。照十方国。无所障碍。故 <lb ed="X" n="0655b12"/><lb ed="R092" n="0245b12"/>曰阿弥陀。其<persName>佛</persName>寿命无量无数。故名无量寿也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0655b13"/><lb ed="R092" n="0245b13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0655b1301">窃以。幻身不久。浮世非坚。不久。则形躯变异。非坚。则 <lb ed="X" n="0655b14"/><lb ed="R092" n="0245b14"/>火宅无安。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0655b15"/><lb ed="R092" n="0245b15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0655b1501">窃以者。偷窃之義。不敢正言。亦是谦辞也。幻身者。 <lb ed="X" n="0655b16"/><lb ed="R092" n="0245b16"/>无而忽有曰幻。众法积聚曰身。最初原无此身。只 <lb ed="X" n="0655b17"/><lb ed="R092" n="0245b17"/>因三缘假合而有。成必有壞。有必归无。故云不久。 <lb ed="X" n="0655b18"/><lb ed="R092" n="0245b18"/>浮世非坚者。喩此色身。如水上泡。速起速灭。故云 <lb ed="X" n="0655b19"/><lb ed="R092" n="0246a01"/>非坚。不久变异者。言此身形。不久变异也。生则童 <lb ed="X" n="0655b20"/><lb ed="R092" n="0246a02"/>颜少壮。衰老病死。故云变异也。非坚无安者。以喩 <lb ed="X" n="0655b21"/><lb ed="R092" n="0246a03"/>三界为一火宅。众生业报。皆处其中。天有五衰。人 <lb ed="X" n="0655b22"/><lb ed="R092" n="0246a04"/>有八苦。如众火所逼。有何安乐。故云无安。经云。三 <lb ed="X" n="0655b23"/><lb ed="R092" n="0246a05"/>界无安。犹如火宅。科家。要人识幻身不久。知法身 <lb ed="X" n="0655b24"/><lb ed="R092" n="0246a06"/>长久。火宅无安。净土长安也。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X24.0467.0655c" n="0655c"/> <lb ed="X" n="0655c01"/><lb ed="R092" n="0246a07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0655c0101">由是。轮迴六趣幾时休。迁转四生何日尽。若不念<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0655c02"/><lb ed="R092" n="0246a08"/>求出離。毕竟无由得解脱。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0655c03"/><lb ed="R092" n="0246a09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0655c0301">由是者。结前起後之辞。由前云因有幻身。封执为 <lb ed="X" n="0655c04"/><lb ed="R092" n="0246a10"/>我。便有我所。起十使烦恼六十二见。八十一品惑 <lb ed="X" n="0655c05"/><lb ed="R092" n="0246a11"/>障。由此我故。而生六根。所染六尘。造无边罪。随业 <lb ed="X" n="0655c06"/><lb ed="R092" n="0246a12"/>受报。六趣轮迴。喩如车轮。上下迁转。无有穷尽。故 <lb ed="X" n="0655c07"/><lb ed="R092" n="0246a13"/>云何日尽。幾时休也。六趣者。即六道是也。四生者。 <lb ed="X" n="0655c08"/><lb ed="R092" n="0246a14"/>即胎卵湿化是也。以六趣四生为众生所住之境 <lb ed="X" n="0655c09"/><lb ed="R092" n="0246a15"/>界。所遊之道路。出入往来无有休息也。若不念<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0655c10"/><lb ed="R092" n="0246a16"/>者。科家。与行人。指条出路。唯有念<persName>佛</persName>一门。方得離 <lb ed="X" n="0655c11"/><lb ed="R092" n="0246a17"/>六道。出四生。所以云。若不念<persName>佛</persName>求出離。毕竟无由 <lb ed="X" n="0655c12"/><lb ed="R092" n="0246a18"/>得解脱也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0655c13"/><lb ed="R092" n="0246b01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0655c1301">岂不恾然省悟。火急修持。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0655c14"/><lb ed="R092" n="0246b02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0655c1401">此乃科家勉人。急早修持。如救头燃也。既是西方 <lb ed="X" n="0655c15"/><lb ed="R092" n="0246b03"/>一路。念<persName>佛</persName>法门。为離六趣。超出四生。捷径要路。何 <lb ed="X" n="0655c16"/><lb ed="R092" n="0246b04"/>不速疾省悟。闻早修持。故喩云。如火烧头。速救犹 <lb ed="X" n="0655c17"/><lb ed="R092" n="0246b05"/>迟。故云火急也。修持者。要人修进持念六时精勤。 <lb ed="X" n="0655c18"/><lb ed="R092" n="0246b06"/>一心不乱。观想弥陀。专持圣号。临命终时。决定往 <lb ed="X" n="0655c19"/><lb ed="R092" n="0246b07"/>生<name role="" type="person">极乐世界</name>。见<persName>佛</persName>闻法。受上品记。故云修持。石屋 <lb ed="X" n="0655c20"/><lb ed="R092" n="0246b08"/>诗云。世事纷纷无了期。自家活计猛提撕。落汤螃 <lb ed="X" n="0655c21"/><lb ed="R092" n="0246b09"/>蟹人人见。扑火飞蛾个个知。病到始知身是苦。死 <lb ed="X" n="0655c22"/><lb ed="R092" n="0246b10"/>来唯有业相随。浮光幻影须臾事。火急修行早是 <lb ed="X" n="0655c23"/><lb ed="R092" n="0246b11"/>迟。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0655c24"/><lb ed="R092" n="0246b12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0655c2401">尽报为期。誓生安养。高超三界证真空。迥出四流无 <pb ed="X" xml:id="X24.0467.0656a" n="0656a"/> <lb ed="X" n="0656a01"/><lb ed="R092" n="0246b13"/>苦趣。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0656a02"/><lb ed="R092" n="0246b14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0656a0201">此是科家。勉人进修。要在从始发心。至生净土。为 <lb ed="X" n="0656a03"/><lb ed="R092" n="0246b15"/>一期之限耳。故云尽此一个报身。为一个修净土 <lb ed="X" n="0656a04"/><lb ed="R092" n="0246b16"/>期限。故云尽报为期也。誓生安养者。誓即发愿也。 <lb ed="X" n="0656a05"/><lb ed="R092" n="0246b17"/>安养者。净土也。如云。愿以此功德。乃至尽此一报 <lb ed="X" n="0656a06"/><lb ed="R092" n="0246b18"/>身。同生<name role="" type="person">极乐国</name>。故云誓生安养也。高超三界者。言 <lb ed="X" n="0656a07"/><lb ed="R092" n="0247a01"/>此念<persName>佛</persName>法门。是横出三界。不同二乘。断九地惑证 <lb ed="X" n="0656a08"/><lb ed="R092" n="0247a02"/>四果理。历五十五位阶级。乃是竖出三界也。惑最 <lb ed="X" n="0656a09"/><lb ed="R092" n="0247a03"/>难断。果最难证。不如念<persName>佛</persName>法门。不用断惑。不历地 <lb ed="X" n="0656a10"/><lb ed="R092" n="0247a04"/>位阶级。不须证果。带业往生。故云高超三界也。证 <lb ed="X" n="0656a11"/><lb ed="R092" n="0247a05"/>真空者。言此念<persName>佛</persName>法门。不但只是超出三界。又能 <lb ed="X" n="0656a12"/><lb ed="R092" n="0247a06"/>证入真空实相之理。故云证真空也。迥出四流者。 <lb ed="X" n="0656a13"/><lb ed="R092" n="0247a07"/>即欲流。有流。无明流见流。故云四流。喩如长江之 <lb ed="X" n="0656a14"/><lb ed="R092" n="0247a08"/>水。古今不断长流也。无苦趣者。既是念<persName>佛</persName>法门。超 <lb ed="X" n="0656a15"/><lb ed="R092" n="0247a09"/>出三界。远離四流。得生<name role="" type="person">极乐世界</name>。无有三恶道苦。 <lb ed="X" n="0656a16"/><lb ed="R092" n="0247a10"/>故云无苦趣也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0656a17"/><lb ed="R092" n="0247a11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0656a1701">释迦<persName>如来</persName>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0656a18"/><lb ed="R092" n="0247a12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0656a1801">前一节。擧能摄之弥陀。此一节。擧能折之释迦。二 <lb ed="X" n="0656a19"/><lb ed="R092" n="0247a13"/><persName>佛</persName>。化生利物。各专其门。酬昔本愿。各居其土。教化 <lb ed="X" n="0656a20"/><lb ed="R092" n="0247a14"/>众生也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0656a21"/><lb ed="R092" n="0247a15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0656a2101">详夫。百年光景全在刹那。四大幻身岂能长久。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0656a22"/><lb ed="R092" n="0247a16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0656a2201">详夫者。是发语之端也。百年者。自人寿八万四千 <lb ed="X" n="0656a23"/><lb ed="R092" n="0247a17"/>岁时。为增劫之终。又为减劫之始。一百岁减一年。 <lb ed="X" n="0656a24"/><lb ed="R092" n="0247a18"/>减至人寿一百岁时。有释迦<persName>佛</persName>出兴于世。度脱众 <pb ed="X" xml:id="X24.0467.0656b" n="0656b"/> <lb ed="X" n="0656b01"/><lb ed="R092" n="0247b01"/>生也。此言百年光景。即三万六千日之光景。即一 <lb ed="X" n="0656b02"/><lb ed="R092" n="0247b02"/>百个四时八节。之时景也。刹那者。<persName>佛</persName>言。如壮力士。 <lb ed="X" n="0656b03"/><lb ed="R092" n="0247b03"/>持剑斩一綟丝。一时速断之顷。有六十四之刹那 <lb ed="X" n="0656b04"/><lb ed="R092" n="0247b04"/>也。盖百年光景。而被于刹那不住。念念不停。消磨 <lb ed="X" n="0656b05"/><lb ed="R092" n="0247b05"/>尽矣。故云全在刹那。四大幻身者。此身。以地水火 <lb ed="X" n="0656b06"/><lb ed="R092" n="0247b06"/>风四大而成。幻化而有。最初受胎之际。识心投入 <lb ed="X" n="0656b07"/><lb ed="R092" n="0247b07"/>赤白二滴。如磁石吸铁相似。三缘和会。方成此身。 <lb ed="X" n="0656b08"/><lb ed="R092" n="0247b08"/>生老病死。终归散灭。故云岂能长久。此一段文。从 <lb ed="X" n="0656b09"/><lb ed="R092" n="0247b09"/>详夫百年。下至靑山低处止。乃是如如居士。劝发 <lb ed="X" n="0656b10"/><lb ed="R092" n="0247b10"/>菩提心之文。总有三大科。其一。显六道轮迴之苦 <lb ed="X" n="0656b11"/><lb ed="R092" n="0247b11"/>楚。其二。明三教圣贤之因缘。其三。廣示异辙同归 <lb ed="X" n="0656b12"/><lb ed="R092" n="0247b12"/>大道也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0656b13"/><lb ed="R092" n="0247b13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0656b1301">每日尘劳汩汩。终朝业识茫茫。不知一性之圆明。徒 <lb ed="X" n="0656b14"/><lb ed="R092" n="0247b14"/>逞六根之贪欲。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0656b15"/><lb ed="R092" n="0247b15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0656b1501">此明众生。染缘之因也。每日者。从朝至暮也。尘即 <lb ed="X" n="0656b16"/><lb ed="R092" n="0247b16"/>六尘。劳即劳扰。业即六尘之业识。牵引此心。汩没 <lb ed="X" n="0656b17"/><lb ed="R092" n="0247b17"/>尘境。眼被色牵。耳随声转等。故喩流水之汩没。业 <lb ed="X" n="0656b18"/><lb ed="R092" n="0247b18"/>海之茫茫。故结云。只因不识一性之圆明。所以徒 <lb ed="X" n="0656b19"/><lb ed="R092" n="0248a01"/>逞六根之贪欲。不知原是一精明。分为六和合。经 <lb ed="X" n="0656b20"/><lb ed="R092" n="0248a02"/>云尘为贼媒自劫家宝是也。贪欲者。吸引无尽曰 <lb ed="X" n="0656b21"/><lb ed="R092" n="0248a03"/>贪。五尘所好为欲也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0656b22"/><lb ed="R092" n="0248a04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0656b2201">功名盖世。无非大梦一场。富贵惊人。难免无常二字。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0656b23"/><lb ed="R092" n="0248a05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0656b2301">前一节。歎时不常。此一节。歎身不久。警其不识圆 <lb ed="X" n="0656b24"/><lb ed="R092" n="0248a06"/>明之性。徒逞贪欲之为。乃是教勉除贪。喩如黄粮 <pb ed="X" xml:id="X24.0467.0656c" n="0656c"/> <lb ed="X" n="0656c01"/><lb ed="R092" n="0248a07"/>大梦也。无常者。死之异名也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0656c02"/><lb ed="R092" n="0248a08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0656c0201">争人争我。到底成空。夸会夸能。毕竟非实。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0656c03"/><lb ed="R092" n="0248a09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0656c0301">争人者。争兢彼此。分别高低。如楚霸王鸿沟为界。 <lb ed="X" n="0656c04"/><lb ed="R092" n="0248a10"/>自刎<name role="" type="person">乌江</name>。到头得失皆空。彻底悉归败壞。可谓试 <lb ed="X" n="0656c05"/><lb ed="R092" n="0248a11"/>看汉陵幷楚庙。一般潇洒月明中也。夸会者。矜夸 <lb ed="X" n="0656c06"/><lb ed="R092" n="0248a12"/>手段。见识超人。华陀刮骨之妙。韩侯埋伏之機。临 <lb ed="X" n="0656c07"/><lb ed="R092" n="0248a13"/>终有苦难逃。命尽无方可避。故云毕竟非实也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0656c08"/><lb ed="R092" n="0248a14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0656c0801">风火散时无老少。溪山磨尽幾英雄。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0656c09"/><lb ed="R092" n="0248a15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0656c0901">此警生死不在老少也。风火者。地水火风也。散时 <lb ed="X" n="0656c10"/><lb ed="R092" n="0248a16"/>者。即命尽之时也。暖气归火。动转归风。润湿归水。 <lb ed="X" n="0656c11"/><lb ed="R092" n="0248a17"/>骨肉归土。不定老少而为常准。故云。莫待老来方 <lb ed="X" n="0656c12"/><lb ed="R092" n="0248a18"/>学道。孤坟多是少年人也。溪山磨尽英雄者。如汉 <lb ed="X" n="0656c13"/><lb ed="R092" n="0248b01"/>有三杰。英名盖世。唐有十室。雄烈绝伦。而今空有 <lb ed="X" n="0656c14"/><lb ed="R092" n="0248b02"/>虚名。到底同归下土。故云日月无根天不老。英雄 <lb ed="X" n="0656c15"/><lb ed="R092" n="0248b03"/>尽被消磨了也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0656c16"/><lb ed="R092" n="0248b04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0656c1601">绿<g ref="#CB15150">鬓</g>未幾。而白发早侵。贺者纔临。而弔者随至。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0656c17"/><lb ed="R092" n="0248b05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0656c1701">绿<g ref="#CB15150">鬓</g>未幾者。少小则朱颜绿<g ref="#CB15150">鬓</g>。老耄则鹤发鸡皮。 <lb ed="X" n="0656c18"/><lb ed="R092" n="0248b06"/>故云。暗送冷霜侵绿<g ref="#CB15150">鬓</g>。轻垂衰迈老形骸也。贺吊 <lb ed="X" n="0656c19"/><lb ed="R092" n="0248b07"/>者。昨日夸官庆贺。今朝命尽黄泉。古德云。画虎虽 <lb ed="X" n="0656c20"/><lb ed="R092" n="0248b08"/>成未点班。百年夫妇一朝难欢情未动悲情动。贺 <lb ed="X" n="0656c21"/><lb ed="R092" n="0248b09"/>者纔临弔者还。玉烛堂前空寂寂。红罗帐裡泪潺 <lb ed="X" n="0656c22"/><lb ed="R092" n="0248b10"/>潺。从来未见夫郞面。枉惹虚名满世间。故云。贺者 <lb ed="X" n="0656c23"/><lb ed="R092" n="0248b11"/>纔临。而吊者随至也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0656c24"/><lb ed="R092" n="0248b12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0656c2401">一包脓血。长年苦恋恩情。七尺髑髅。恣意悭贪财宝。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X24.0467.0657a" n="0657a"/> <lb ed="X" n="0657a01"/><lb ed="R092" n="0248b13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0657a0101">此一节。破贪色之迷。令修五不净观。古云。皮包骨 <lb ed="X" n="0657a02"/><lb ed="R092" n="0248b14"/>肉幷脓血。强作娇娆诳惑人。千古英雄皆坐此。百 <lb ed="X" n="0657a03"/><lb ed="R092" n="0248b15"/>年同化一坑尘。悭贪财宝者。乃破贪财之执也。净 <lb ed="X" n="0657a04"/><lb ed="R092" n="0248b16"/>土诗云。皮包血肉骨缠筋。顚倒凡夫认作身。到此 <lb ed="X" n="0657a05"/><lb ed="R092" n="0248b17"/>始知非是我。从前金玉付他人。故云。七尺髑髅。恣 <lb ed="X" n="0657a06"/><lb ed="R092" n="0248b18"/>意悭贪财宝也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0657a07"/><lb ed="R092" n="0249a01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0657a0701">出息难期入息。今朝不保来朝。爱河出没幾时休。火 <lb ed="X" n="0657a08"/><lb ed="R092" n="0249a02"/>宅忧煎何日了。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0657a09"/><lb ed="R092" n="0249a03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0657a0901">此歎人命无常。如风中烛。一息不来即後世。谁人 <lb ed="X" n="0657a10"/><lb ed="R092" n="0249a04"/>保得此身坚。雪峰云。一盏孤灯照夜台。上床脱了 <lb ed="X" n="0657a11"/><lb ed="R092" n="0249a05"/>袜和鞋。三魂七魄梦中去。未委明朝来不来。爱河 <lb ed="X" n="0657a12"/><lb ed="R092" n="0249a06"/>出没者。指前财色贪爱喩如一河。一切痴迷众生 <lb ed="X" n="0657a13"/><lb ed="R092" n="0249a07"/>尽没其中。为生死本相续常劫。无有出期。故云幾 <lb ed="X" n="0657a14"/><lb ed="R092" n="0249a08"/>时休也。火宅者。三界譬为一宅。其中众生而常止 <lb ed="X" n="0657a15"/><lb ed="R092" n="0249a09"/>住。天上五衰之火逼。人间八苦之火迫。因爱生贪。 <lb ed="X" n="0657a16"/><lb ed="R092" n="0249a10"/>贪而复嗔。嗔而结业。故喩如火逼迫忧煎也。非一 <lb ed="X" n="0657a17"/><lb ed="R092" n="0249a11"/>朝一夕。经历尘点劫数。受苦无穷。故云何日了也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0657a18"/><lb ed="R092" n="0249a12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0657a1801">不愿出離业网。只言未有工夫。阎罗王忽地来追。崔 <lb ed="X" n="0657a19"/><lb ed="R092" n="0249a13"/>相公岂容展限。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0657a20"/><lb ed="R092" n="0249a14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0657a2001">不愿出離者。此明众生以苦为乐。甘住其中不愿 <lb ed="X" n="0657a21"/><lb ed="R092" n="0249a15"/>出離也。如网笼<g ref="#CB00746">罩</g>。不能出離。纵有良师善友劝修 <lb ed="X" n="0657a22"/><lb ed="R092" n="0249a16"/>出世之因。只言事业未办。不得闲暇工夫也。梵语 <lb ed="X" n="0657a23"/><lb ed="R092" n="0249a17"/>阎罗。唐言诤息。以罪人所造善恶因果。注于簿中 <lb ed="X" n="0657a24"/><lb ed="R092" n="0249a18"/>年月日时。分明不容折词诤论。故云诤息。忽地来 <pb ed="X" xml:id="X24.0467.0657b" n="0657b"/> <lb ed="X" n="0657b01"/><lb ed="R092" n="0249b01"/>追者。以世人。阳限寿命属于阴司。命尽之时。阎君 <lb ed="X" n="0657b02"/><lb ed="R092" n="0249b02"/>发帖拘唤。故云来追。崔相公者。人曹官也。掌冥司 <lb ed="X" n="0657b03"/><lb ed="R092" n="0249b03"/>生死之簿。未注生先注死。故云。岂容展限也。即东 <lb ed="X" n="0657b04"/><lb ed="R092" n="0249b04"/>汉时人。姓崔名瑗字子玉。後出任迁伋县令。时人 <lb ed="X" n="0657b05"/><lb ed="R092" n="0249b05"/>歌曰。天降圣明君。赐我仁慈父。後胡廣荐瑗迁济 <lb ed="X" n="0657b06"/><lb ed="R092" n="0249b06"/>北为相。次後命终。为泰山府君。掌冥司之事也。有 <lb ed="X" n="0657b07"/><lb ed="R092" n="0249b07"/>云符到便行。不容住滞之谓也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0657b08"/><lb ed="R092" n="0249b08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0657b0801">迴首家亲都不见。到头业报自家当。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0657b09"/><lb ed="R092" n="0249b09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0657b0901">此明人死。孤魂独逝也。迴首者。转头也。不见者。死 <lb ed="X" n="0657b10"/><lb ed="R092" n="0249b10"/>生别路也。既是生死路别。家亲岂能得见。慈亲孝 <lb ed="X" n="0657b11"/><lb ed="R092" n="0249b11"/>子。无复相随。到头业报者。平生每日为妻为子。所 <lb ed="X" n="0657b12"/><lb ed="R092" n="0249b12"/>造恶业。唯是自家承当。妻子不能相代。古云。纵使 <lb ed="X" n="0657b13"/><lb ed="R092" n="0249b13"/>妻儿相惜。无计留君。假饶骨肉满前。有谁替汝。所 <lb ed="X" n="0657b14"/><lb ed="R092" n="0249b14"/>以自家当也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0657b15"/><lb ed="R092" n="0249b15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0657b1501">鬼王狱卒。一任欺凌。剑树刀山。更无推抵。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0657b16"/><lb ed="R092" n="0249b16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0657b1601">鬼王乃阴府阎罗十王。狱卒即牛头马面等卒也。 <lb ed="X" n="0657b17"/><lb ed="R092" n="0249b17"/>一任欺凌者。阿含经云。牛头见受苦众生。唯恐不 <lb ed="X" n="0657b18"/><lb ed="R092" n="0249b18"/>毒。或问狱卒。众生受苦。甚可悲愍。何以无慈。狱卒 <lb ed="X" n="0657b19"/><lb ed="R092" n="0250a01"/>答云。如此罪恶。诸受苦者。在世不尊君王。不孝父 <lb ed="X" n="0657b20"/><lb ed="R092" n="0250a02"/>母。谤<persName>佛</persName>谤法。谤诸贤圣。骂辱六亲。轻慢师长。造十 <lb ed="X" n="0657b21"/><lb ed="R092" n="0250a03"/>恶业。故受此苦。罪毕脱免之时。故我恒加劝谕。此 <lb ed="X" n="0657b22"/><lb ed="R092" n="0250a04"/>地狱中剧苦无量。非可忍耐。汝今得出。更莫造罪。 <lb ed="X" n="0657b23"/><lb ed="R092" n="0250a05"/>今日幸脱。俄顷复还。令我筋力疲厌。从劫至劫与 <lb ed="X" n="0657b24"/><lb ed="R092" n="0250a06"/>其相对。以是義故。我于罪人。无片慈心。故加楚毒。 <pb ed="X" xml:id="X24.0467.0657c" n="0657c"/> <lb ed="X" n="0657c01"/><lb ed="R092" n="0250a07"/>剑树者。经云。有十八剑林地狱。一一地狱。纵廣五 <lb ed="X" n="0657c02"/><lb ed="R092" n="0250a08"/>百由旬。满中剑树。一一剑树。高四十由旬。枝葉刀 <lb ed="X" n="0657c03"/><lb ed="R092" n="0250a09"/>剑。令诸罪人上。刀山者。经云。别有十八刀山地狱。 <lb ed="X" n="0657c04"/><lb ed="R092" n="0250a10"/>一一刀山。高五百由旬。尽以刀。刃向上各高三尺。 <lb ed="X" n="0657c05"/><lb ed="R092" n="0250a11"/>有大罗叉。驱诸罪人。皆登此山。割截脚足。苦不可 <lb ed="X" n="0657c06"/><lb ed="R092" n="0250a12"/>忍。以前世时。于山野中安施枪<anchor xml:id="nkr_note_add_0657c0601" n="0657c0601"/><anchor xml:id="beg0657c0601" n="0657c0601"/>刺<anchor xml:id="end0657c0601"/>。伤害众生。故招 <lb ed="X" n="0657c07"/><lb ed="R092" n="0250a13"/>斯罪也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0657c08"/><lb ed="R092" n="0250a14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0657c0801">或摄沃焦石下。或在<name role="" type="person">铁围山</name>间。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0657c09"/><lb ed="R092" n="0250a15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0657c0901">经云。<name role="" type="person">阿鼻地狱</name>。上衝大海沃焦山下。大海水滴。如 <lb ed="X" n="0657c10"/><lb ed="R092" n="0250a16"/>车轴许。成大铁尖。满阿鼻城。在此地下。八十万里。 <lb ed="X" n="0657c11"/><lb ed="R092" n="0250a17"/>有石名沃焦石。廣八万四千由旬。厚二万里。下有 <lb ed="X" n="0657c12"/><lb ed="R092" n="0250a18"/>一百三十六座地狱。有八大地狱为主。一斩活等。 <lb ed="X" n="0657c13"/><lb ed="R092" n="0250b01"/>或在铁围者。大铁围山绕大千界。高至三禅天。中 <lb ed="X" n="0657c14"/><lb ed="R092" n="0250b02"/>铁围山绕中千世界。高等二禅天。小铁围山绕小 <lb ed="X" n="0657c15"/><lb ed="R092" n="0250b03"/>千世界。量等初禅天。尽在其中。十六寒地狱。十六 <lb ed="X" n="0657c16"/><lb ed="R092" n="0250b04"/>热地狱。幷在其中者也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0657c17"/><lb ed="R092" n="0250b05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0657c1701">受镬<anchor xml:id="nkr_note_add_0657c1701" n="0657c1701"/><anchor xml:id="beg0657c1701" n="0657c1701"/>汤<anchor xml:id="end0657c1701"/>。则万死千生。遭剉磕。则一刀两段。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0657c18"/><lb ed="R092" n="0250b06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0657c1801">阿含经云。十六热地狱中。第六名铜镬地狱。大五 <lb ed="X" n="0657c19"/><lb ed="R092" n="0250b07"/>百由旬。狱卒努目捉罪人足。倒投镬中。随汤上下。 <lb ed="X" n="0657c20"/><lb ed="R092" n="0250b08"/>身烂骨现。苦不可当。求死不得。求生无方。从此镬 <lb ed="X" n="0657c21"/><lb ed="R092" n="0250b09"/>出复入彼镬。无有休止。巧风吹活。又入镬中。苦不 <lb ed="X" n="0657c22"/><lb ed="R092" n="0250b10"/>可言。遭剉磕下。教化地狱经云。有合山地狱合石 <lb ed="X" n="0657c23"/><lb ed="R092" n="0250b11"/>地狱。山石合来。磕剉其身。骨肉粉碎。<persName>佛</persName>言前生斩 <lb ed="X" n="0657c24"/><lb ed="R092" n="0250b12"/>害众生。为两段者。经云。<name role="" type="person">阿鼻地狱</name>中。七褈剑林。复 <pb ed="X" xml:id="X24.0467.0658a" n="0658a"/> <lb ed="X" n="0658a01"/><lb ed="R092" n="0250b13"/>有飞刀从空而来。斫断身体。肢节头首段段而壞。 <lb ed="X" n="0658a02"/><lb ed="R092" n="0250b14"/>乃生前杀生之报也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0658a03"/><lb ed="R092" n="0250b15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0658a0301">饥吞热铁。渴饮融铜。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0658a04"/><lb ed="R092" n="0250b16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0658a0401">前云。十六地狱中。第四饥饿地狱。狱卒缚诸罪人。 <lb ed="X" n="0658a05"/><lb ed="R092" n="0250b17"/>仰卧地上。以勺盛于烊铜热汁。灌入罪人口中。从 <lb ed="X" n="0658a06"/><lb ed="R092" n="0250b18"/>咽至腹洞彻下过。无不焦烂。苦不可当。死而复活。 <lb ed="X" n="0658a07"/><lb ed="R092" n="0251a01"/>还又灌之。昼夜三时。有大铜镬。入阎王宫。王见怖 <lb ed="X" n="0658a08"/><lb ed="R092" n="0251a02"/>畏有大狱卒。以钩擗大王口。以勺盛烊铜汁。灌入 <lb ed="X" n="0658a09"/><lb ed="R092" n="0251a03"/>王口。无不焦烂。事之了毕。还与<g ref="#CB16182">婇</g>女。受诸娱乐。彼 <lb ed="X" n="0658a10"/><lb ed="R092" n="0251a04"/>诸大臣亦复如是也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0658a11"/><lb ed="R092" n="0251a05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0658a1101">十二时甘受苦辛。五百劫不见头影。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0658a12"/><lb ed="R092" n="0251a06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0658a1201">此明地狱时长也。十二时者。以人间一千六百年。 <lb ed="X" n="0658a13"/><lb ed="R092" n="0251a07"/>为<name role="" type="person">他化自在天</name>一昼夜。<name role="" type="person">他化自在天</name>一千六百年。 <lb ed="X" n="0658a14"/><lb ed="R092" n="0251a08"/>为<name role="" type="person">阿鼻地狱</name>中一昼夜。<name role="" type="person">阿鼻地狱</name>中十二时。则人 <lb ed="X" n="0658a15"/><lb ed="R092" n="0251a09"/>间六十小劫。堕此狱中经五百劫。方得出头。故云 <lb ed="X" n="0658a16"/><lb ed="R092" n="0251a10"/>五百劫不见头影也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0658a17"/><lb ed="R092" n="0251a11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0658a1701">受足罪业。复入轮迴。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0658a18"/><lb ed="R092" n="0251a12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0658a1801">此明地狱罪业受毕。复入六道轮迴也。罪者。谓五 <lb ed="X" n="0658a19"/><lb ed="R092" n="0251a13"/>逆十恶。兼谤方等经之罪。堕阿鼻狱中。经八万四 <lb ed="X" n="0658a20"/><lb ed="R092" n="0251a14"/>千大劫。罪毕复入寒冰狱中。八千岁目无所见。百 <lb ed="X" n="0658a21"/><lb ed="R092" n="0251a15"/>千狐狼而共掣食。命终之後。又入畜牲道。五千万 <lb ed="X" n="0658a22"/><lb ed="R092" n="0251a16"/>岁。罪毕复生人中。盲聋瘖哑贫穷下贱。经五百身 <lb ed="X" n="0658a23"/><lb ed="R092" n="0251a17"/>还入三涂。不言饿鬼者。上饥吞热铁等是也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0658a24"/><lb ed="R092" n="0251a18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0658a2401">顿失旧时人身。换却这迴皮袋。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X24.0467.0658b" n="0658b"/> <lb ed="X" n="0658b01"/><lb ed="R092" n="0251b01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0658b0101">此一节。呈前复入轮迴之義也。虽得人身。而不修 <lb ed="X" n="0658b02"/><lb ed="R092" n="0251b02"/>十善慈悲喜捨。从此复造罪业。又入三涂。所谓顿 <lb ed="X" n="0658b03"/><lb ed="R092" n="0251b03"/>失旧时人身。换却这迴皮袋。向下行容失人身换 <lb ed="X" n="0658b04"/><lb ed="R092" n="0251b04"/>皮袋所以也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0658b05"/><lb ed="R092" n="0251b05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0658b0501">披毛戴角。<g ref="#CB15888">衔</g>铁负鞍。以肉供人。用命还债。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0658b06"/><lb ed="R092" n="0251b06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0658b0601">此节。呈前既失人身。复为异类也。披毛戴角者。即 <lb ed="X" n="0658b07"/><lb ed="R092" n="0251b07"/>牛马等。用力酬还也。以肉供人者。即鸡猪等。以命 <lb ed="X" n="0658b08"/><lb ed="R092" n="0251b08"/>还债也。唐时。汾州孝義县民。姓路伯达。永徽年中。 <lb ed="X" n="0658b09"/><lb ed="R092" n="0251b09"/>负欠同县人钱。一千文讳而不还。遂共钱主于<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0658b10"/><lb ed="R092" n="0251b10"/>前盟誓。我若昧公钱财。愿我身死与公家作牛。钱 <lb ed="X" n="0658b11"/><lb ed="R092" n="0251b11"/>主其心乃止。路伯达死之二年钱主家牸牛生一 <lb ed="X" n="0658b12"/><lb ed="R092" n="0251b12"/>牛犊。额上生白毛。为路伯达三字。其子姪。将钱五 <lb ed="X" n="0658b13"/><lb ed="R092" n="0251b13"/>千求赎。主不肯<g ref="#CB04676">允</g>。乃施与隰城县。启福寺僧真如。 <lb ed="X" n="0658b14"/><lb ed="R092" n="0251b14"/>助造<persName>佛</persName>图也。凡有人见此事。无不发心止恶迁善 <lb ed="X" n="0658b15"/><lb ed="R092" n="0251b15"/>也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0658b16"/><lb ed="R092" n="0251b16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0658b1601">生被刀砧之苦。活遭汤火之灾。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0658b17"/><lb ed="R092" n="0251b17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0658b1701">此明以肉供人之事。唐时。晋江县尉张纵。好啖鲙 <lb ed="X" n="0658b18"/><lb ed="R092" n="0251b18"/>鱼。偶死至冥府。王曰。我追张从。汝何故将张纵来。 <lb ed="X" n="0658b19"/><lb ed="R092" n="0252a01"/>宜放迴还。吏曰。此人好食鲙。罚他为鱼七日。王乃 <lb ed="X" n="0658b20"/><lb ed="R092" n="0252a02"/>然之。其吏引至河边。推纵入水。化成小鲤鱼。七日 <lb ed="X" n="0658b21"/><lb ed="R092" n="0252a03"/>长二尺馀。忽有渔翁布网得之。置水仓中。有晋江 <lb ed="X" n="0658b22"/><lb ed="R092" n="0252a04"/>王县丞。使人求鱼。渔翁以小鲤与之。夫人嫌小。更 <lb ed="X" n="0658b23"/><lb ed="R092" n="0252a05"/>来索之。遂将大鱼奉之。夫人对镜梳妆。袒褊一膊。 <lb ed="X" n="0658b24"/><lb ed="R092" n="0252a06"/>嘱咐庖人作鲙。以待张纵友人御史李萼。庖人持 <pb ed="X" xml:id="X24.0467.0658c" n="0658c"/> <lb ed="X" n="0658c01"/><lb ed="R092" n="0252a07"/>刀削鳞<anchor xml:id="nkr_note_add_0658c0101" n="0658c0101"/><anchor xml:id="beg0658c0101" n="0658c0101"/>已<anchor xml:id="end0658c0101"/>。未及剪头。纵之本身遂活。乃诣王县丞 <lb ed="X" n="0658c02"/><lb ed="R092" n="0252a08"/>宅。握萼手曰。食鲙饱耶。具如上说。阴府罪罚为鱼 <lb ed="X" n="0658c03"/><lb ed="R092" n="0252a09"/>七日之事。彼此惊歎。此言杀生者。现世受刀砧之 <lb ed="X" n="0658c04"/><lb ed="R092" n="0252a10"/>报也。活遭汤火之灾者。唐时。内侍徐可笵。尝取活 <lb ed="X" n="0658c05"/><lb ed="R092" n="0252a11"/>鼈。凿去其甲。以热油注而食之。又用肥驴縻绊室 <lb ed="X" n="0658c06"/><lb ed="R092" n="0252a12"/>内。盆盛五味汁于前。四面迫之以烈火。待其渴饮 <lb ed="X" n="0658c07"/><lb ed="R092" n="0252a13"/>五味汁尽。宰而吃之。後忽得疾。见群兽鸟<g ref="#CB15179">雀</g><g ref="#CB10437">啄</g>食 <lb ed="X" n="0658c08"/><lb ed="R092" n="0252a14"/>其肉。痛苦万状。觉冷忽思床下布火。及热油醋灌 <lb ed="X" n="0658c09"/><lb ed="R092" n="0252a15"/>身。又以网<g ref="#CB00746">罩</g>。不久发热。身生疮疱。疼入骨中。临死 <lb ed="X" n="0658c10"/><lb ed="R092" n="0252a16"/>为一束黑骨。此亦杀生之报应。故云活遭汤火之 <lb ed="X" n="0658c11"/><lb ed="R092" n="0252a17"/>灾也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0658c12"/><lb ed="R092" n="0252a18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0658c1201">互积冤<g ref="#CB00985">愆</g><g ref="#CB15325">递</g>相食啖。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0658c13"/><lb ed="R092" n="0252b01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0658c1301">此谓呈前二事。<g ref="#CB15325">递</g>相杀害食啖也。冤<g ref="#CB00985">愆</g>有二。一者 <lb ed="X" n="0658c14"/><lb ed="R092" n="0252b02"/>人中冤<g ref="#CB00985">愆</g>。经云。一切众生从无始来。冤对无量。或 <lb ed="X" n="0658c15"/><lb ed="R092" n="0252b03"/>于父母师长六亲妻子兄弟姊妹等。起诸冤结。更 <lb ed="X" n="0658c16"/><lb ed="R092" n="0252b04"/>相嫌恨是也。二者畜牲中冤<g ref="#CB00985">愆</g>。经云。一切众生从 <lb ed="X" n="0658c17"/><lb ed="R092" n="0252b05"/>无始来。三毒十恶。好杀禽兽断牛羊等。或杀害众 <lb ed="X" n="0658c18"/><lb ed="R092" n="0252b06"/>生啖食其肉。或发撤陂池壅塞沟渠。恼害水性。恣 <lb ed="X" n="0658c19"/><lb ed="R092" n="0252b07"/>意杀害。<g ref="#CB15325">递</g>相食啖。冤对无量也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0658c20"/><lb ed="R092" n="0252b08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0658c2001">那时追悔。学道无因。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0658c21"/><lb ed="R092" n="0252b09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0658c2101">那时追悔者。以前世恶冤对相缠也。堕落三涂。随 <lb ed="X" n="0658c22"/><lb ed="R092" n="0252b10"/>类受报。都不自由。被业所牵。追悔不及。欲学妙道。 <lb ed="X" n="0658c23"/><lb ed="R092" n="0252b11"/>无因而得也。宋时。丞相王安石。字介甫。熙寧间。行 <lb ed="X" n="0658c24"/><lb ed="R092" n="0252b12"/>靑苗法不善。无益于人。其子王滂。为崇政殿说书。 <pb ed="X" xml:id="X24.0467.0659a" n="0659a"/> <lb ed="X" n="0659a01"/><lb ed="R092" n="0252b13"/>阴为父佐务。其靑苗新法必行。滂忽而𣨛。公亦罢 <lb ed="X" n="0659a02"/><lb ed="R092" n="0252b14"/>相。晏闲中如一梦寐。见一鬼使领滂荷铁枷嚎泣 <lb ed="X" n="0659a03"/><lb ed="R092" n="0252b15"/>公前。谓获谴罪。由行靑苗法不善。公问使者乞解 <lb ed="X" n="0659a04"/><lb ed="R092" n="0252b16"/>脱。使曰。建寺斋僧可免。由是捨宅为寺。额曰保寧 <lb ed="X" n="0659a05"/><lb ed="R092" n="0252b17"/>寺。斋僧追荐冥福。此文出言行录矣。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0659a06"/><lb ed="R092" n="0252b18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0659a0601">何如直下承当。莫待今生蹉过。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0659a07"/><lb ed="R092" n="0253a01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0659a0701">此是总结前文。警勉要人省悟也。前<anchor xml:id="nkr_note_add_0659a0701" n="0659a0701"/><anchor xml:id="beg0659a0701" n="0659a0701"/>已<anchor xml:id="end0659a0701"/>既知在三 <lb ed="X" n="0659a08"/><lb ed="R092" n="0253a02"/>途中无因学道。何如今日直下承当。古云。此时若 <lb ed="X" n="0659a09"/><lb ed="R092" n="0253a03"/>蹉过。万载猝难逢。动静元非物。不堕有无中。傅大 <lb ed="X" n="0659a10"/><lb ed="R092" n="0253a04"/>士云。夜夜抱<persName>佛</persName>眠。朝朝还共起。起坐镇相随。语默 <lb ed="X" n="0659a11"/><lb ed="R092" n="0253a05"/>同居止。纤毫不相離。如身影相似。欲知<persName>佛</persName>去处。只 <lb ed="X" n="0659a12"/><lb ed="R092" n="0253a06"/>这语言是也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0659a13"/><lb ed="R092" n="0253a07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0659a1301"><name role="" type="person">释迦文<persName>佛</persName></name>。捨皇宫而直往雪山。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0659a14"/><lb ed="R092" n="0253a08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0659a1401">此下之文。明直下承当。所以也。梵语释迦。唐言能 <lb ed="X" n="0659a15"/><lb ed="R092" n="0253a09"/>文。亦云能儒。谓此<name role="" type="person">娑婆世界</name>。以文字语言而为<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0659a16"/><lb ed="R092" n="0253a10"/>事闻其法者皆得开悟。故云文<persName>佛</persName>也。三祇果满万 <lb ed="X" n="0659a17"/><lb ed="R092" n="0253a11"/>行功圆。上辞兜率下降王宫。与母摩耶右脇诞生。 <lb ed="X" n="0659a18"/><lb ed="R092" n="0253a12"/>具三十二相八十种好。于是不乐王位志欲出家 <lb ed="X" n="0659a19"/><lb ed="R092" n="0253a13"/>成无上道廣度众生。始遊四门遇老病死。及见僧 <lb ed="X" n="0659a20"/><lb ed="R092" n="0253a14"/>人心生厌離。太子年方十九。净居天人统领天众 <lb ed="X" n="0659a21"/><lb ed="R092" n="0253a15"/>卫护出宫。四王捧马足。及车匿腾空逾城而去。行 <lb ed="X" n="0659a22"/><lb ed="R092" n="0253a16"/>三由旬至<g ref="#CB02494">跋</g>陀山林。以室剑自割鬚发。净居化作 <lb ed="X" n="0659a23"/><lb ed="R092" n="0253a17"/>猎师身披袈裟。太子将七宝衣贸之而著。修九次 <lb ed="X" n="0659a24"/><lb ed="R092" n="0253a18"/>第定知定非真弃之。复入雪山。六年苦行。睹长庚 <pb ed="X" xml:id="X24.0467.0659b" n="0659b"/> <lb ed="X" n="0659b01"/><lb ed="R092" n="0253b01"/>星悟道。正当此土<name role="" type="person">周昭王</name>四十九年<anchor xml:id="nkr_note_add_0659b0101" n="0659b0101"/><anchor xml:id="beg0659b0101" n="0659b0101"/>己<anchor xml:id="end0659b0101"/>卯岁十二 <lb ed="X" n="0659b02"/><lb ed="R092" n="0253b02"/>月初八日子时分也。可谓。弃金轮之宝位。捨九五 <lb ed="X" n="0659b03"/><lb ed="R092" n="0253b03"/>之皇宫。不贪荣乐雪山苦行。容鹊巢于顶上。挂蛛 <lb ed="X" n="0659b04"/><lb ed="R092" n="0253b04"/>网于眉间。不離草座成<persName>等正觉</persName>。乃是我<persName>佛</persName>出家教 <lb ed="X" n="0659b05"/><lb ed="R092" n="0253b05"/>化众生之样子也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0659b06"/><lb ed="R092" n="0253b06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0659b0601">居士庞公。将家财而悉沉沧海。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0659b07"/><lb ed="R092" n="0253b07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0659b0701">唐时。有襄州衡阳县。居士庞公名蕴字道玄。家豪 <lb ed="X" n="0659b08"/><lb ed="R092" n="0253b08"/>富贵积财满室。世本儒业少悟尘劳志求真谛恤 <lb ed="X" n="0659b09"/><lb ed="R092" n="0253b09"/>念孤贫。时有二商往借资财。取财付讫。无力荷行。 <lb ed="X" n="0659b10"/><lb ed="R092" n="0253b10"/>公以脚力送之。至于树下歇息歎曰。有慈悲心不 <lb ed="X" n="0659b11"/><lb ed="R092" n="0253b11"/>知记往借人。今可昧之。言罢驴作人言。吾往昔借 <lb ed="X" n="0659b12"/><lb ed="R092" n="0253b12"/>公财物而昧。今来为驴还债商闻大惊。即将财帛 <lb ed="X" n="0659b13"/><lb ed="R092" n="0253b13"/>送还公所。公曰何忽而迴。商曰公岂知其意。吾欲 <lb ed="X" n="0659b14"/><lb ed="R092" n="0253b14"/>昧之。具述驴言因由所以送还。吾恐後世亦然。公 <lb ed="X" n="0659b15"/><lb ed="R092" n="0253b15"/>于夜间。至马厩所。默听畜等。互相酬还言论多少。 <lb ed="X" n="0659b16"/><lb ed="R092" n="0253b16"/>公回坐歎曰。吾本济人而不知返累如此。吾所集 <lb ed="X" n="0659b17"/><lb ed="R092" n="0253b17"/>者祸也。吾以弃之福也。寧可淸贫度日不图浊富 <lb ed="X" n="0659b18"/><lb ed="R092" n="0253b18"/>虚名。即将家财运集满船送至汉阳江中。沉而坠 <lb ed="X" n="0659b19"/><lb ed="R092" n="0254a01"/>之。其女灵昭编箍篱其子庞大哥种田园而度之 <lb ed="X" n="0659b20"/><lb ed="R092" n="0254a02"/>时光也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0659b21"/><lb ed="R092" n="0254a03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0659b2101">真武不统王位。唯务修行。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0659b22"/><lb ed="R092" n="0254a04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0659b2201">玄帝启云。乃净乐。国王之太子。即奎娄二星分野 <lb ed="X" n="0659b23"/><lb ed="R092" n="0254a05"/>之下上应群龙。梵度天也。王后名善勝梦吞太阳 <lb ed="X" n="0659b24"/><lb ed="R092" n="0254a06"/>而孕。十有四月降诞王宫。于开皇元年建甲辰岁 <pb ed="X" xml:id="X24.0467.0659c" n="0659c"/> <lb ed="X" n="0659c01"/><lb ed="R092" n="0254a07"/>戊辰月甲寅日庚午时。于母左脇降生。瑞气覆国。 <lb ed="X" n="0659c02"/><lb ed="R092" n="0254a08"/>天花散。异香芬身宝光。充满国。皆变金色降诞之 <lb ed="X" n="0659c03"/><lb ed="R092" n="0254a09"/>後。面满月。目凤睛。耳秋荷。眉分八字唇若丹朱。七 <lb ed="X" n="0659c04"/><lb ed="R092" n="0254a10"/>岁博通书史。十五辞父出家。志心念道。恒常誓言。 <lb ed="X" n="0659c05"/><lb ed="R092" n="0254a11"/>不统王位。唯务修行。父王不<g ref="#CB04676">允</g>。密潜深山。偶遇紫 <lb ed="X" n="0659c06"/><lb ed="R092" n="0254a12"/>元真君。授与无极妙道。君曰汝择山峰。冲霄紫气 <lb ed="X" n="0659c07"/><lb ed="R092" n="0254a13"/>之上。方乃居也太子越海东遊。途逢一童授剑曰。 <lb ed="X" n="0659c08"/><lb ed="R092" n="0254a14"/>此方黑蛇球角断魔雄剑。长七尺二寸。阔四寸八 <lb ed="X" n="0659c09"/><lb ed="R092" n="0254a15"/>分。受<anchor xml:id="nkr_note_add_0659c0901" n="0659c0901"/><anchor xml:id="beg0659c0901" n="0659c0901"/>已<anchor xml:id="end0659c0901"/>东行。至均州之南。名曰武当。乃隐居也。王 <lb ed="X" n="0659c10"/><lb ed="R092" n="0254a16"/>思太子领兵五百追至武当入山渡水。九次方见 <lb ed="X" n="0659c11"/><lb ed="R092" n="0254a17"/>太子。周围<g ref="#CB00589">涧</g>水泛涨不能行之。五百人足忽然难 <lb ed="X" n="0659c12"/><lb ed="R092" n="0254a18"/>擧。<g ref="#CB15325">递</g>相谓言。太子愿力使之然也同声言曰迴国。 <lb ed="X" n="0659c13"/><lb ed="R092" n="0254b01"/>愿从太子在此学道。言<anchor xml:id="nkr_note_add_0659c1301" n="0659c1301"/><anchor xml:id="beg0659c1301" n="0659c1301"/>已<anchor xml:id="end0659c1301"/>如故。唯王泣而独迴也。 <lb ed="X" n="0659c14"/><lb ed="R092" n="0254b02"/>太子居山。有灵鸦报晓。黑虎卫巖。乌鸦喙赤。顺之 <lb ed="X" n="0659c15"/><lb ed="R092" n="0254b03"/>者昌黑虎驱奸。逆之者殃。修之未契。思欲下山。至 <lb ed="X" n="0659c16"/><lb ed="R092" n="0254b04"/>涧边见老母而磨铁杵。太子问曰。磨杵何也。老母 <lb ed="X" n="0659c17"/><lb ed="R092" n="0254b05"/>答曰。为作针耳。子曰。不亦难乎。母曰。功到自成。有 <lb ed="X" n="0659c18"/><lb ed="R092" n="0254b06"/>何难哉。太子省其意也。麓仙题曰。碎砺功多粗者 <lb ed="X" n="0659c19"/><lb ed="R092" n="0254b07"/>精圣师邀谒上天京。我心匪石坚于石。小器成而 <lb ed="X" n="0659c20"/><lb ed="R092" n="0254b08"/>大道成。遂迴途中。折梅奇柳誓曰。我若道成开花 <lb ed="X" n="0659c21"/><lb ed="R092" n="0254b09"/>结果。言毕至巖端坐。感动美人时来顾看。一日言 <lb ed="X" n="0659c22"/><lb ed="R092" n="0254b10"/>曰。吾乃群仙特来试之。言<anchor xml:id="nkr_note_add_0659c2201" n="0659c2201"/><anchor xml:id="beg0659c2201" n="0659c2201"/>已<anchor xml:id="end0659c2201"/>飞去。向所折者变为 <lb ed="X" n="0659c23"/><lb ed="R092" n="0254b11"/>楖木。梅实桃核杏形。名曰楖梅。其味酸甘。能愈百 <lb ed="X" n="0659c24"/><lb ed="R092" n="0254b12"/>病。玉溪真人曰。高真学道隐山时。亲折梅枝寄柳 <pb ed="X" xml:id="X24.0467.0660a" n="0660a"/> <lb ed="X" n="0660a01"/><lb ed="R092" n="0254b13"/>枝。行满功成应擧日。花开子结试先知。仙翁护境 <lb ed="X" n="0660a02"/><lb ed="R092" n="0254b14"/>百邪远。圣果标名万世垂。服饵延龄除固疾。志诚 <lb ed="X" n="0660a03"/><lb ed="R092" n="0254b15"/>拜事福相随。由是功行<anchor xml:id="nkr_note_add_0660a0301" n="0660a0301"/><anchor xml:id="beg0660a0301" n="0660a0301"/>已<anchor xml:id="end0660a0301"/>满。果然花开子结太子 <lb ed="X" n="0660a04"/><lb ed="R092" n="0254b16"/>见七十二峰。中一峰耸紫霄下。庚子年丙戌月。丙 <lb ed="X" n="0660a05"/><lb ed="R092" n="0254b17"/>寅日。淸旦天花自落祥雲四合。四方各三百里。头 <lb ed="X" n="0660a06"/><lb ed="R092" n="0254b18"/>顶紫气。披松萝服。五府龙君接上九霄。朝参玉阙。 <lb ed="X" n="0660a07"/><lb ed="R092" n="0255a01"/>唯务修行者唯者独也。务者专也。断习曰修。行则 <lb ed="X" n="0660a08"/><lb ed="R092" n="0255a02"/>无住。故云不统王位。唯务修行也哉。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0660a09"/><lb ed="R092" n="0255a03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0660a0901">吕公既作神仙。尙勤参请。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0660a10"/><lb ed="R092" n="0255a04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0660a1001">唐时。吕公者。姓吕名巖字洞宾。别号纯阳子。文名 <lb ed="X" n="0660a11"/><lb ed="R092" n="0255a05"/>吕巖。真人。京川河阳蒲板人也。生于唐玄宗天宝 <lb ed="X" n="0660a12"/><lb ed="R092" n="0255a06"/>年间。世为显官。累擧进士不第乃休。因遊华山遇 <lb ed="X" n="0660a13"/><lb ed="R092" n="0255a07"/><name role="" type="person">锺離权</name>。乃晋之郞官。避乱学养命術。将度纯阳首 <lb ed="X" n="0660a14"/><lb ed="R092" n="0255a08"/>以财试。一日锺吕偕行。锺拾一石以药涂之即成 <lb ed="X" n="0660a15"/><lb ed="R092" n="0255a09"/>黄金。授与之曰前途路费。吕问此仍壞否。锺曰若 <lb ed="X" n="0660a16"/><lb ed="R092" n="0255a10"/>频经火。或五百年壞矣。吕掷之曰。他日误人去在。 <lb ed="X" n="0660a17"/><lb ed="R092" n="0255a11"/>锺後以色试之。命吕入山採药。化一小庐美妇欢 <lb ed="X" n="0660a18"/><lb ed="R092" n="0255a12"/>迎之曰。夫故久矣。今遇君子愿不见弃。妇欲执手 <lb ed="X" n="0660a19"/><lb ed="R092" n="0255a13"/>而近。吕以手托开云。母人革囊秽于我矣。言讫妇 <lb ed="X" n="0660a20"/><lb ed="R092" n="0255a14"/>女不见。即锺離也。于是授金丹之術。及天仙剑法。 <lb ed="X" n="0660a21"/><lb ed="R092" n="0255a15"/>遂得遊行自在。诗曰。朝遊南嶽暮苍梧。袖裡靑蛇 <lb ed="X" n="0660a22"/><lb ed="R092" n="0255a16"/>胆气粗。三入岳阳人不识。朗吟飞过<name role="" type="person">洞庭湖</name>始谒 <lb ed="X" n="0660a23"/><lb ed="R092" n="0255a17"/>龙牙和尙。吕问曰。<persName>佛</persName>法大意云何。牙与偈曰。何事 <lb ed="X" n="0660a24"/><lb ed="R092" n="0255a18"/>朝愁与暮愁。少年不学老还羞。明珠不是骊龙惜 <pb ed="X" xml:id="X24.0467.0660b" n="0660b"/> <lb ed="X" n="0660b01"/><lb ed="R092" n="0255b01"/>自是时人不解求。因过鄂州<name role="" type="person">黄龙山</name>。见紫气盘旋 <lb ed="X" n="0660b02"/><lb ed="R092" n="0255b02"/>有异人所止遂入値機禅师上堂。师知有异人潜 <lb ed="X" n="0660b03"/><lb ed="R092" n="0255b03"/>迹座下。即厉声曰。众有窃法者。吕毅然问曰。一粒 <lb ed="X" n="0660b04"/><lb ed="R092" n="0255b04"/>粟中藏世界半升铛内煮山川。且道意旨如何。师 <lb ed="X" n="0660b05"/><lb ed="R092" n="0255b05"/>曰守屍鬼。吕曰争奈囊中有长生不死药。师曰饶 <lb ed="X" n="0660b06"/><lb ed="R092" n="0255b06"/>经八万劫。终是落空亡。吕不愤而去。至夜飞剑脇 <lb ed="X" n="0660b07"/><lb ed="R092" n="0255b07"/>之。师前<anchor xml:id="nkr_note_add_0660b0701" n="0660b0701"/><anchor xml:id="beg0660b0701" n="0660b0701"/>已<anchor xml:id="end0660b0701"/>知以法衣蒙头。坐于方丈。剑绕数迊。师 <lb ed="X" n="0660b08"/><lb ed="R092" n="0255b08"/>用手指之。剑即堕地。吕以谢罪。师因诘曰。半升铛 <lb ed="X" n="0660b09"/><lb ed="R092" n="0255b09"/>内即不问。如何是一粒粟中藏世界。吕于言下有 <lb ed="X" n="0660b10"/><lb ed="R092" n="0255b10"/>省。乃述偈曰。毁破葫囊折断琴。此生不向汞中寻。 <lb ed="X" n="0660b11"/><lb ed="R092" n="0255b11"/>今朝悟得黄龙法。始觉从前枉用心。文出仙苑遗 <lb ed="X" n="0660b12"/><lb ed="R092" n="0255b12"/>事也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0660b13"/><lb ed="R092" n="0255b13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0660b1301">苏学士常亲<persName>佛</persName>印。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0660b14"/><lb ed="R092" n="0255b14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0660b1401">苏学士者。姓苏名轼。字子瞻。号东坡先生。因谪黄 <lb ed="X" n="0660b15"/><lb ed="R092" n="0255b15"/>州曰。筑坡而居。号东坡也。常亲<persName>佛</persName>印者。<persName>佛</persName>印即南 <lb ed="X" n="0660b16"/><lb ed="R092" n="0255b16"/>康郡。<name role="" type="person">雲居山</name>。了元<persName>佛</persName>印字觉老。饶州浮梁林氏子。 <lb ed="X" n="0660b17"/><lb ed="R092" n="0255b17"/>世本儒业幻岁出家宝积寺。礼沙门日用为师。试 <lb ed="X" n="0660b18"/><lb ed="R092" n="0255b18"/>法花经受具遊庐山。谒开先暹禅师。得法之後年 <lb ed="X" n="0660b19"/><lb ed="R092" n="0256a01"/>二十八。先住江州承天。後居庐山归宗与黄州对 <lb ed="X" n="0660b20"/><lb ed="R092" n="0256a02"/>岸。于师酬酢章句。及住<name role="" type="person">金山寺</name>东坡迁杭州太守。 <lb ed="X" n="0660b21"/><lb ed="R092" n="0256a03"/>复往来问道。値<persName>佛</persName>印入室。印云这裡无端明坐处。 <lb ed="X" n="0660b22"/><lb ed="R092" n="0256a04"/>坡云。借和尙四大为座。印云。老僧有一问。若答得 <lb ed="X" n="0660b23"/><lb ed="R092" n="0256a05"/>与汝四大为座若答不得即输腰间玉带。披即解 <lb ed="X" n="0660b24"/><lb ed="R092" n="0256a06"/>带置案上云。请和尙问。印云。四大本空五阴非有。 <pb ed="X" xml:id="X24.0467.0660c" n="0660c"/> <lb ed="X" n="0660c01"/><lb ed="R092" n="0256a07"/>端明向甚么处坐。坡无语。印召侍者。留下玉带永 <lb ed="X" n="0660c02"/><lb ed="R092" n="0256a08"/>镇山门印以衲裙酬之。坡赋二绝云。病骨难堪玉 <lb ed="X" n="0660c03"/><lb ed="R092" n="0256a09"/>带围钝根仍落箭锋機。会当乞食歌姬院。换得雲 <lb ed="X" n="0660c04"/><lb ed="R092" n="0256a10"/>山旧衲衣。又云。此带阅人如传舍。流传到我亦悠 <lb ed="X" n="0660c05"/><lb ed="R092" n="0256a11"/>哉。锦袍错落浑相称。乞与佯狂老万回。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0660c06"/><lb ed="R092" n="0256a12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0660c0601"><name role="" type="person">韩文公</name>。终礼大顚。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0660c07"/><lb ed="R092" n="0256a13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0660c0701"><name role="" type="person">韩文公</name>者。姓韩名愈字退之。<anchor xml:id="nkr_note_add_0660c0701" n="0660c0701"/><anchor xml:id="beg0660c0701" n="0660c0701"/>谥<anchor xml:id="end0660c0701"/>文公。为刑部侍郞 <lb ed="X" n="0660c08"/><lb ed="R092" n="0256a14"/>也。因<name role="" type="person">唐宪宗</name>元和己亥十四年正月。帝遣中使杜 <lb ed="X" n="0660c09"/><lb ed="R092" n="0256a15"/>英奇。持香花往凤翔府<name role="" type="person">法雲寺</name>。护国真身塔所。请 <lb ed="X" n="0660c10"/><lb ed="R092" n="0256a16"/><name role="" type="person">释迦文<persName>佛</persName></name>指骨入内帝御安福门迎拜。留禁中供 <lb ed="X" n="0660c11"/><lb ed="R092" n="0256a17"/>养三日。五色光现百僚称贺历送诸寺释部威仪 <lb ed="X" n="0660c12"/><lb ed="R092" n="0256a18"/>太常。长安。万年。音乐旌幡鼓吹伟盛殊特刑部侍 <lb ed="X" n="0660c13"/><lb ed="R092" n="0256b01"/>郞韩愈。上表陈谏。引古言今。称帝寿国祚之不延 <lb ed="X" n="0660c14"/><lb ed="R092" n="0256b02"/>永。帝大怒。以表示宰辅。将抵以死。裴度。崔群。为解 <lb ed="X" n="0660c15"/><lb ed="R092" n="0256b03"/>曰。愈言讦牾。罪之诚宜。然。非内怀至忠。安能及此。 <lb ed="X" n="0660c16"/><lb ed="R092" n="0256b04"/>愿少宽假。以来谏诤。帝曰。愈言我奉<persName>佛</persName>太过。犹可 <lb ed="X" n="0660c17"/><lb ed="R092" n="0256b05"/>容之。至谓东汉奉<persName>佛</persName><anchor xml:id="nkr_note_add_0660c1701" n="0660c1701"/><anchor xml:id="beg0660c1701" n="0660c1701"/>已<anchor xml:id="end0660c1701"/>後。天子咸天促。言何乖剌 <lb ed="X" n="0660c18"/><lb ed="R092" n="0256b06"/>耶愈人臣狂妄敢尔。于是戚里。诸王旧臣。皆为愈 <lb ed="X" n="0660c19"/><lb ed="R092" n="0256b07"/>哀请。遂贬潮州刺史。愈。到郡之初。以表哀谢劝帝 <lb ed="X" n="0660c20"/><lb ed="R092" n="0256b08"/>裒封泰山。久而无报。<g ref="#CB15106">鬱</g><g ref="#CB15106">鬱</g>不乐。闻郡有大顚禅师。 <lb ed="X" n="0660c21"/><lb ed="R092" n="0256b09"/>道德名重。以书招之。三招而大顚至。顚之言论超 <lb ed="X" n="0660c22"/><lb ed="R092" n="0256b10"/>勝。留数十日。或入定数日方起。愈甚敬焉。师辞去。 <lb ed="X" n="0660c23"/><lb ed="R092" n="0256b11"/>愈祀神海上。及登灵山。造师之庐问曰弟子军州 <lb ed="X" n="0660c24"/><lb ed="R092" n="0256b12"/>事繁。省要处乞师一句。师良久不顾。公罔措。时三 <pb ed="X" xml:id="X24.0467.0661a" n="0661a"/> <lb ed="X" n="0661a01"/><lb ed="R092" n="0256b13"/>平为侍者。乃敲禅床一下。师云作么。平云。先以定 <lb ed="X" n="0661a02"/><lb ed="R092" n="0256b14"/>动。後以智拔。公乃拜三平而谢曰。和尙门风高峻 <lb ed="X" n="0661a03"/><lb ed="R092" n="0256b15"/>愈于侍者处得个入路。自此以大顚为师也。终礼 <lb ed="X" n="0661a04"/><lb ed="R092" n="0256b16"/>大顚者。始则毁<persName>佛</persName>。终乃礼之。後迁袁州刺史。复造 <lb ed="X" n="0661a05"/><lb ed="R092" n="0256b17"/>顚庐施衣二袭。而请别曰。愈也。将去师矣。幸闻一 <lb ed="X" n="0661a06"/><lb ed="R092" n="0256b18"/>言卒以相谕。顚曰。吾闻易信人者。必其守易改。易 <lb ed="X" n="0661a07"/><lb ed="R092" n="0257a01"/>誉人者。必其谤易发。子闻吾言而易信之矣。庸知 <lb ed="X" n="0661a08"/><lb ed="R092" n="0257a02"/>复闻他说。不复以我为非哉。遂不告之愈。知其不 <lb ed="X" n="0661a09"/><lb ed="R092" n="0257a03"/>可有闻。乃去至袁州。孟简尙书。知愈与大顚遊。以 <lb ed="X" n="0661a10"/><lb ed="R092" n="0257a04"/>书抵愈嘉其信向愈答简书。称大顚颇聪明识道 <lb ed="X" n="0661a11"/><lb ed="R092" n="0257a05"/>理实能外形骸以理自勝。不为事物侵乱。虽不尽 <lb ed="X" n="0661a12"/><lb ed="R092" n="0257a06"/>解其语要。且自胸中无滞碍。因与之往还也文出 <lb ed="X" n="0661a13"/><lb ed="R092" n="0257a07"/>韩子集。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0661a14"/><lb ed="R092" n="0257a08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0661a1401">裴公。夺笏于石霜。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0661a15"/><lb ed="R092" n="0257a09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0661a1501">裴公者。姓裴名休字公美。河东济源县人也。潭州 <lb ed="X" n="0661a16"/><lb ed="R092" n="0257a10"/>石霜山庆诸禅师。乃新涂陈氏之子。出家後。到沩 <lb ed="X" n="0661a17"/><lb ed="R092" n="0257a11"/>山作米头发明大事。次住石霜山。裴公来参。师拈 <lb ed="X" n="0661a18"/><lb ed="R092" n="0257a12"/>过裴公笏问公曰。在天子手中为圭。在公手裡为 <lb ed="X" n="0661a19"/><lb ed="R092" n="0257a13"/>笏。在老僧手内唤作甚么。休无对。师曰。乃留下笏。 <lb ed="X" n="0661a20"/><lb ed="R092" n="0257a14"/>在寺作山门中景致也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0661a21"/><lb ed="R092" n="0257a15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0661a2101">房相。问法于国一。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0661a22"/><lb ed="R092" n="0257a16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0661a2201">房相。问法于国一者。讹也。原是崔赵公问。弟子今 <lb ed="X" n="0661a23"/><lb ed="R092" n="0257a17"/>欲出家得否。师曰。出家乃大丈夫事。非将相之所 <lb ed="X" n="0661a24"/><lb ed="R092" n="0257a18"/>能为公有省也。师讳道钦。苏州昆山朱氏子。始初 <pb ed="X" xml:id="X24.0467.0661b" n="0661b"/> <lb ed="X" n="0661b01"/><lb ed="R092" n="0257b01"/>业儒。年二十八。遇润州鹤林素禅师。勉剃落乃戒 <lb ed="X" n="0661b02"/><lb ed="R092" n="0257b02"/>之曰。汝乘流而行。逢径即止遂往南迈玄宗天宝 <lb ed="X" n="0661b03"/><lb ed="R092" n="0257b03"/>三载。抵临安东北一山。问樵者曰。此径山也乃驻 <lb ed="X" n="0661b04"/><lb ed="R092" n="0257b04"/>锡焉。其山有龙渊。而龙王现身为人。献其地与师。 <lb ed="X" n="0661b05"/><lb ed="R092" n="0257b05"/>乃成伽蓝。至代宗大历三年诏至<g ref="#CB00830">缺</g>下帝亲瞻礼 <lb ed="X" n="0661b06"/><lb ed="R092" n="0257b06"/>帝谓忠国师曰。朕欲赐钦师一名。国师欣然奉诏。 <lb ed="X" n="0661b07"/><lb ed="R092" n="0257b07"/>乃赐号国一禅师後辞归径山。至是十二月示疾。 <lb ed="X" n="0661b08"/><lb ed="R092" n="0257b08"/>说法而逝帝。赐<anchor xml:id="nkr_note_add_0661b0801" n="0661b0801"/><anchor xml:id="beg0661b0801" n="0661b0801"/>谥<anchor xml:id="end0661b0801"/>大觉禅师也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0661b09"/><lb ed="R092" n="0257b09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0661b0901">妙善不招驸马成<persName>佛</persName>无疑。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0661b10"/><lb ed="R092" n="0257b10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0661b1001">昔宣律师。居终南灵感寺行道。感天人给侍。师问 <lb ed="X" n="0661b11"/><lb ed="R092" n="0257b11"/>天曰。吾闻观音大士。于娑婆大有因缘。显化何地 <lb ed="X" n="0661b12"/><lb ed="R092" n="0257b12"/>最勝。天曰。菩萨示现无方。而肉身降迹香山为勝。 <lb ed="X" n="0661b13"/><lb ed="R092" n="0257b13"/>师曰。香山今在何处。天曰。嵩嶽之南二百馀里三 <lb ed="X" n="0661b14"/><lb ed="R092" n="0257b14"/>山幷列。中为香山。即菩萨之地。山之东北。乃过去 <lb ed="X" n="0661b15"/><lb ed="R092" n="0257b15"/>有王。名妙莊严主。夫人名宝德。王无太子唯有三 <lb ed="X" n="0661b16"/><lb ed="R092" n="0257b16"/>女。长妙颜。次妙音。小妙善。三女之中二女<anchor xml:id="nkr_note_add_0661b1601" n="0661b1601"/><anchor xml:id="beg0661b1601" n="0661b1601"/>已<anchor xml:id="end0661b1601"/>配唯 <lb ed="X" n="0661b17"/><lb ed="R092" n="0257b17"/>第三女进止容仪。超然<g ref="#CB15072">拔</g>俗常服垢衣。不华饰。日 <lb ed="X" n="0661b18"/><lb ed="R092" n="0257b18"/>止一食。不茹荤辛。斋戒修行。无有退志。王谓妙善 <lb ed="X" n="0661b19"/><lb ed="R092" n="0258a01"/>曰。汝今出幼当招驸马。妙善曰。爱河浪阔苦海渊 <lb ed="X" n="0661b20"/><lb ed="R092" n="0258a02"/>深。岂贪一世之荣。而沉多劫之苦志求出家。修行 <lb ed="X" n="0661b21"/><lb ed="R092" n="0258a03"/>学道王怒。摈後花园绝其饮食令母苦劝而招驸 <lb ed="X" n="0661b22"/><lb ed="R092" n="0258a04"/>马。妙善曰。虚空有尽我愿无穷。王闻大怒。诏白<g ref="#CB15179">雀</g> <lb ed="X" n="0661b23"/><lb ed="R092" n="0258a05"/>寺尼。僧惠真。领去寺内。种菜。设计劝勉回宫。妙善 <lb ed="X" n="0661b24"/><lb ed="R092" n="0258a06"/>曰。岂不闻障人出家万劫受芒。汝等敢违<persName>佛</persName>门利 <pb ed="X" xml:id="X24.0467.0661c" n="0661c"/> <lb ed="X" n="0661c01"/><lb ed="R092" n="0258a07"/>益。甘受三涂业报。尼曰。我奉王命非干我事。妙善 <lb ed="X" n="0661c02"/><lb ed="R092" n="0258a08"/>不<g ref="#CB04676">允</g>。坚欲出家。尼奏王。王大怒令军围寺。尽斩尼 <lb ed="X" n="0661c03"/><lb ed="R092" n="0258a09"/>众火焚僧房。公主被龙神。摄在香山之下。毫发无 <lb ed="X" n="0661c04"/><lb ed="R092" n="0258a10"/>损。结庵而居草衣木食人莫知之。<anchor xml:id="nkr_note_add_0661c0401" n="0661c0401"/><anchor xml:id="beg0661c0401" n="0661c0401"/>已<anchor xml:id="end0661c0401"/>经三载时王。 <lb ed="X" n="0661c05"/><lb ed="R092" n="0258a11"/>因是毁寺杀僧罪业故。感迦摩罗疾寝息不安。医 <lb ed="X" n="0661c06"/><lb ed="R092" n="0258a12"/>治不瘥。榜诏四方人治之。时有异僧曰。吾有神方 <lb ed="X" n="0661c07"/><lb ed="R092" n="0258a13"/>可疗王疾。王曰。汝有何药。僧曰。用无嗔人手眼合 <lb ed="X" n="0661c08"/><lb ed="R092" n="0258a14"/>药服之即瘥。王曰。此药难得。僧曰不难。今王国内。 <lb ed="X" n="0661c09"/><lb ed="R092" n="0258a15"/>西南有香山绝顶。有一仙人修道行满。此人无嗔。 <lb ed="X" n="0661c10"/><lb ed="R092" n="0258a16"/>求之必与。王令侍臣持香入山。拜仙人曰。君王有 <lb ed="X" n="0661c11"/><lb ed="R092" n="0258a17"/>疾敢劳仙人。求其手眼以救王命当令发心。仙人 <lb ed="X" n="0661c12"/><lb ed="R092" n="0258a18"/>闻<anchor xml:id="nkr_note_add_0661c1201" n="0661c1201"/><anchor xml:id="beg0661c1201" n="0661c1201"/>已<anchor xml:id="end0661c1201"/>。刀剜其两目。断其双手。付与侍臣。尔时大地 <lb ed="X" n="0661c13"/><lb ed="R092" n="0258b01"/>悉皆震动侍臣迴国。令僧合。药。王乃服而病愈。其 <lb ed="X" n="0661c14"/><lb ed="R092" n="0258b02"/>王严驾至香山。拜谢瞻礼。王见仙人无有手眼。身 <lb ed="X" n="0661c15"/><lb ed="R092" n="0258b03"/>不完具。王及夫人左右窥视。深生哀念。仙人形相 <lb ed="X" n="0661c16"/><lb ed="R092" n="0258b04"/>颇类我女。仙人曰我即妙善是也。儿奉手眼上报 <lb ed="X" n="0661c17"/><lb ed="R092" n="0258b05"/>父恩。王闻之抱持大哭。王曰朕乃无道。使令我女 <lb ed="X" n="0661c18"/><lb ed="R092" n="0258b06"/>受大苦痛。仙人曰。吾非苦痛我捨肉眼得金刚眼。 <lb ed="X" n="0661c19"/><lb ed="R092" n="0258b07"/>捨凡夫手得金色臂。誓愿不虚必得是果。于是天 <lb ed="X" n="0661c20"/><lb ed="R092" n="0258b08"/>地震动仙人乃现千手千眼。大悲观世音菩萨。身 <lb ed="X" n="0661c21"/><lb ed="R092" n="0258b09"/>相端严光明晃耀。巍巍堂堂如星中月。王于夫人 <lb ed="X" n="0661c22"/><lb ed="R092" n="0258b10"/>合国人等。皆发善心归向三宝。菩萨遂入三昧。端 <lb ed="X" n="0661c23"/><lb ed="R092" n="0258b11"/>然入灭矣。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0661c24"/><lb ed="R092" n="0258b12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0661c2401">六祖相遇客人。听经顿悟。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X24.0467.0662a" n="0662a"/> <lb ed="X" n="0662a01"/><lb ed="R092" n="0258b13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0662a0101">六祖大师者。二字惠能也。父姓卢。母李氏。诞生之 <lb ed="X" n="0662a02"/><lb ed="R092" n="0258b14"/>时。于贞观十二年戊戌。二月八日子时毫光腾空 <lb ed="X" n="0662a03"/><lb ed="R092" n="0258b15"/>异香满室。黎明有二僧造谒。谓师之父云夜光生 <lb ed="X" n="0662a04"/><lb ed="R092" n="0258b16"/>儿专。为安名。可上惠下能也。其父曰。何名惠能答 <lb ed="X" n="0662a05"/><lb ed="R092" n="0258b17"/>曰。惠者以法惠施众生。能者能作<persName>佛</persName>事。言毕而去 <lb ed="X" n="0662a06"/><lb ed="R092" n="0258b18"/>进之不见也。师不饮乳。夜遇神人灌以甘露。祖本 <lb ed="X" n="0662a07"/><lb ed="R092" n="0259a01"/>贯范阳郡。後流迁于岭南。新州为百姓。其父早亡 <lb ed="X" n="0662a08"/><lb ed="R092" n="0259a02"/>老母孤遗。移来南海艰辛贫乏。于市卖柴度日。时 <lb ed="X" n="0662a09"/><lb ed="R092" n="0259a03"/>有一客买柴。使令送至客店收去。能得钱却出门。 <lb ed="X" n="0662a10"/><lb ed="R092" n="0259a04"/>傍有一客诵金刚经。能闻经云。应无所住。而生其 <lb ed="X" n="0662a11"/><lb ed="R092" n="0259a05"/>心。心即开悟。後参五祖黄梅传道。出世曹溪。故号 <lb ed="X" n="0662a12"/><lb ed="R092" n="0259a06"/>为六祖也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0662a13"/><lb ed="R092" n="0259a07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0662a1301">禅道若无况味。圣贤何肯皈依。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0662a14"/><lb ed="R092" n="0259a08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0662a1401">况者比类之義。又深也。以禅道比类将来若无渊 <lb ed="X" n="0662a15"/><lb ed="R092" n="0259a09"/>深之味而古今之圣贤。何肯信向皈依者也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0662a16"/><lb ed="R092" n="0259a10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0662a1601">华林。感二虎随身。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0662a17"/><lb ed="R092" n="0259a11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0662a1701">潭州。华林善觉禅师。常持锡杖夜出林麓。七步一 <lb ed="X" n="0662a18"/><lb ed="R092" n="0259a12"/>振锡。一称观音名号观察使裴休。访问之曰。师还 <lb ed="X" n="0662a19"/><lb ed="R092" n="0259a13"/>有侍者否。师云有两个。只是不可见客。裴曰。在甚 <lb ed="X" n="0662a20"/><lb ed="R092" n="0259a14"/>么处。师唤大空小空。时二虎。自庵後而出裴睹之。 <lb ed="X" n="0662a21"/><lb ed="R092" n="0259a15"/>而惊怖。师语二虎云。有客且去。二虎哮吼而迴裴 <lb ed="X" n="0662a22"/><lb ed="R092" n="0259a16"/>问师曰。作何行业。感得如此师乃良久。会么裴曰。 <lb ed="X" n="0662a23"/><lb ed="R092" n="0259a17"/>不会。师云。山僧常念观世音菩萨。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0662a24"/><lb ed="R092" n="0259a18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0662a2401">投子。有三鸦报晓。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X24.0467.0662b" n="0662b"/> <lb ed="X" n="0662b01"/><lb ed="R092" n="0259b01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0662b0101">舒州投子義靑禅师。李氏子。而七龄诣妙相寺出 <lb ed="X" n="0662b02"/><lb ed="R092" n="0259b02"/>家。初习百法论。後入洛中听花严五载。次讲至诸 <lb ed="X" n="0662b03"/><lb ed="R092" n="0259b03"/>林菩萨偈曰。知一切法即心自性。忽有省曰。法離 <lb ed="X" n="0662b04"/><lb ed="R092" n="0259b04"/>文字寧可讲乎。後参浮山圆鉴先梦得俊鹰畜。之。 <lb ed="X" n="0662b05"/><lb ed="R092" n="0259b05"/>既觉而靑至。以为吉兆。至一日问。外道问<persName>佛</persName>。不问 <lb ed="X" n="0662b06"/><lb ed="R092" n="0259b06"/>有言不问无言。<persName>世尊</persName>良久。汝如何会。靑拟语。山以 <lb ed="X" n="0662b07"/><lb ed="R092" n="0259b07"/>手掩靑口。于是开悟拜起。山曰。汝妙悟玄微耶。答。 <lb ed="X" n="0662b08"/><lb ed="R092" n="0259b08"/>设有妙悟也须吐却。迷为登圣之梯杭。悟是堕凡 <lb ed="X" n="0662b09"/><lb ed="R092" n="0259b09"/>之坑阱。初祖曰亦不除愚而就智。亦不抛迷而从 <lb ed="X" n="0662b10"/><lb ed="R092" n="0259b10"/>悟。山以太阳皮履布裰付之。初开山慈济先有记 <lb ed="X" n="0662b11"/><lb ed="R092" n="0259b11"/>曰。吾塔若红是吾再来也。其後<g ref="#CB15131">邦</g>人而修师塔。忽 <lb ed="X" n="0662b12"/><lb ed="R092" n="0259b12"/>作玛瑙色。未幾靑领院事。投子山素无水。住後一 <lb ed="X" n="0662b13"/><lb ed="R092" n="0259b13"/>日<g ref="#CB00589">涧</g>自泉生。郡守贺云。名再来泉也。其有三鸦。每 <lb ed="X" n="0662b14"/><lb ed="R092" n="0259b14"/>至五更报晓。人皆称赞是师道德所。感禅者日增 <lb ed="X" n="0662b15"/><lb ed="R092" n="0259b15"/>道朢日远。异苗蕃茂。果符前谶者也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0662b16"/><lb ed="R092" n="0259b16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0662b1601">李长者解经。而天厨送食。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0662b17"/><lb ed="R092" n="0259b17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0662b1701">李长者。讳通玄。乃唐朝宗枝也。太原东北人。身长 <lb ed="X" n="0662b18"/><lb ed="R092" n="0259b18"/>七尺馀形貌紫色眉长过目。鬚<g ref="#CB15150">鬓</g>如<g ref="#CB15148">画</g>发绀而旋 <lb ed="X" n="0662b19"/><lb ed="R092" n="0260a01"/>螺。唇红而齿密衣大布缝掖之制。戴桦皮冠腰不 <lb ed="X" n="0662b20"/><lb ed="R092" n="0260a02"/>束带。足不蹑履。冬无皴皲之患。夏无垢腻之侵博 <lb ed="X" n="0662b21"/><lb ed="R092" n="0260a03"/>达古今洞精儒释。开元七年春。赍新花严经。曳筇 <lb ed="X" n="0662b22"/><lb ed="R092" n="0260a04"/>自定襄至幷部孟县之西南。同颖鄕大贤村。高山 <lb ed="X" n="0662b23"/><lb ed="R092" n="0260a05"/>奴家。止于偏房中造疏。演畅花严。不出户庭。幾于 <lb ed="X" n="0662b24"/><lb ed="R092" n="0260a06"/>三载。高与邻里怪而不测每日食枣。十枚。柏葉餠 <pb ed="X" xml:id="X24.0467.0662c" n="0662c"/> <lb ed="X" n="0662c01"/><lb ed="R092" n="0260a07"/>一个。馀无所需。後移南谷马家古<persName>佛</persName>堂侧。立一小 <lb ed="X" n="0662c02"/><lb ed="R092" n="0260a08"/>土屋。间处宴息枣。餠亦然。又赍其论幷经。往韩氏 <lb ed="X" n="0662c03"/><lb ed="R092" n="0260a09"/>莊路逢一虎玄抚其背。以所负经论搭虎脊背。<g ref="#CB00501">驮</g> <lb ed="X" n="0662c04"/><lb ed="R092" n="0260a10"/>往上龛中去。虎弭耳前行。其处无水。<g ref="#CB15072">拔</g>老松去可 <lb ed="X" n="0662c05"/><lb ed="R092" n="0260a11"/>百尺馀。忽成池水深丈馀。呼为长者泉。室无脂烛。 <lb ed="X" n="0662c06"/><lb ed="R092" n="0260a12"/>每夜秉翰。于口两角出白色光尺馀。俄有二女韶 <lb ed="X" n="0662c07"/><lb ed="R092" n="0260a13"/>颜皆雅。每日馈食一奁。于土龛前玄食<anchor xml:id="nkr_note_add_0662c0701" n="0662c0701"/><anchor xml:id="beg0662c0701" n="0662c0701"/>已<anchor xml:id="end0662c0701"/>撤器而 <lb ed="X" n="0662c08"/><lb ed="R092" n="0260a14"/>去凡经五年。论成四十卷。连经总八十卷。次决疑 <lb ed="X" n="0662c09"/><lb ed="R092" n="0260a15"/>论四卷。于开元十八。</p> <lb ed="X" n="0662c10"/><lb ed="R092" n="0260a16"/><p xml:id="pX24p0662c1001">三月十八入灭光照太虚。斑鹿白鹤悲于塔边也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0662c11"/><lb ed="R092" n="0260a17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0662c1101">须菩提打坐。而帝释散花。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0662c12"/><lb ed="R092" n="0260a18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0662c1201">须菩提。在巖中宴坐。诸天雨花赞歎尊者。尊者问 <lb ed="X" n="0662c13"/><lb ed="R092" n="0260b01"/>曰。空中雨花乃是何人。云何赞歎。天曰。我是梵天 <lb ed="X" n="0662c14"/><lb ed="R092" n="0260b02"/>敬重尊者善说般若。者云我于般若。未说一字。汝 <lb ed="X" n="0662c15"/><lb ed="R092" n="0260b03"/>云何赞歎。天曰。尊者无说我亦无闻。是真般若。尊 <lb ed="X" n="0662c16"/><lb ed="R092" n="0260b04"/>者一日说法之次。帝释雨花。尊者乃问。此花从天 <lb ed="X" n="0662c17"/><lb ed="R092" n="0260b05"/>得耶从地得耶。从人得耶。帝曰弗也者云。从何而 <lb ed="X" n="0662c18"/><lb ed="R092" n="0260b06"/>得。帝乃擧手。尊者云。如是如是。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0662c19"/><lb ed="R092" n="0260b07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0662c1901">达摩。执履西归。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0662c20"/><lb ed="R092" n="0260b08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0662c2001">达摩者。乃南天竺。香至国王第三之子。姓刹帝利。 <lb ed="X" n="0662c21"/><lb ed="R092" n="0260b09"/>本名<name role="" type="person">菩提多罗</name>也。因二十七祖。<name role="" type="person">般若多罗</name>。至其国 <lb ed="X" n="0662c22"/><lb ed="R092" n="0260b10"/>受父王供养得所施珠。试其所言。祖谓之曰。汝于 <lb ed="X" n="0662c23"/><lb ed="R092" n="0260b11"/>诸法<anchor xml:id="nkr_note_add_0662c2301" n="0662c2301"/><anchor xml:id="beg0662c2301" n="0662c2301"/>已<anchor xml:id="end0662c2301"/>得通量夫达摩者。通大之義也宜名菩提 <lb ed="X" n="0662c24"/><lb ed="R092" n="0260b12"/>达摩。磨问祖曰。我既得法。当往何国而作<persName>佛</persName>事。祖 <pb ed="X" xml:id="X24.0467.0663a" n="0663a"/> <lb ed="X" n="0663a01"/><lb ed="R092" n="0260b13"/>曰汝虽得法未可远遊。且止南天竺国。待吾灭後 <lb ed="X" n="0663a02"/><lb ed="R092" n="0260b14"/>六十七载当往震旦设大法药获菩提者不可勝 <lb ed="X" n="0663a03"/><lb ed="R092" n="0260b15"/>数。直指上根。愼勿速行衰于日下。又汝到时南方 <lb ed="X" n="0663a04"/><lb ed="R092" n="0260b16"/>勿住。彼处唯好有为功德不见<persName>佛</persName>理。汝纵到彼。不 <lb ed="X" n="0663a05"/><lb ed="R092" n="0260b17"/>可久留。磨于是恭。禀其教服勤左右垂四十年。待 <lb ed="X" n="0663a06"/><lb ed="R092" n="0260b18"/>祖顺世。演化本国。尔後念震旦缘熟。行化时至。来 <lb ed="X" n="0663a07"/><lb ed="R092" n="0261a01"/>辞于姪。王为具大舟泛海东行。三周寒暑达于南 <lb ed="X" n="0663a08"/><lb ed="R092" n="0261a02"/>海。时当此国。梁普通元年九月二十一日也。有廣 <lb ed="X" n="0663a09"/><lb ed="R092" n="0261a03"/>州刺史萧昂。迎礼。表闻武帝。问答不契。航苇渡江。 <lb ed="X" n="0663a10"/><lb ed="R092" n="0261a04"/>至少林面壁九年。後得神光立雪断臂。传授衣法 <lb ed="X" n="0663a11"/><lb ed="R092" n="0261a05"/>磨知化缘事毕。欲返西天。于是入灭熊耳。当梁大 <lb ed="X" n="0663a12"/><lb ed="R092" n="0261a06"/>通二年十五日也。建塔于定林寺。魏遂以其丧。告 <lb ed="X" n="0663a13"/><lb ed="R092" n="0261a07"/>梁武帝。赠宝帛以祭礼供养後三载。魏使宋雲者 <lb ed="X" n="0663a14"/><lb ed="R092" n="0261a08"/>奉使西域迴。遇祖于葱岭。手携隻履翩翩独逝雲 <lb ed="X" n="0663a15"/><lb ed="R092" n="0261a09"/>问祖何往。答曰西天去。雲至洛阳具说前事。门人 <lb ed="X" n="0663a16"/><lb ed="R092" n="0261a10"/>起圹隻履存焉。时魏孝莊帝。诏取遗履。供养于少 <lb ed="X" n="0663a17"/><lb ed="R092" n="0261a11"/>林寺。梁武帝闻祖化迹。亲为制<g ref="#CB15156">碑</g>。至<name role="" type="person">唐代宗</name>。<anchor xml:id="nkr_note_add_0663a1701" n="0663a1701"/><anchor xml:id="beg0663a1701" n="0663a1701"/>谥<anchor xml:id="end0663a1701"/>号 <lb ed="X" n="0663a18"/><lb ed="R092" n="0261a12"/>圆觉大师。塔曰空观。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0663a19"/><lb ed="R092" n="0261a13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0663a1901">普化。摇铃腾去。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0663a20"/><lb ed="R092" n="0261a14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0663a2001">镇州普化和尙。不知何处人。受秘传心。于盘山宝 <lb ed="X" n="0663a21"/><lb ed="R092" n="0261a15"/>积禅师也。唐咸通元年。将示灭乃入市谓人曰。乞 <lb ed="X" n="0663a22"/><lb ed="R092" n="0261a16"/>我一个直裰。或与皮袄。或与布衫。皆不受。振铎而 <lb ed="X" n="0663a23"/><lb ed="R092" n="0261a17"/>去。临济。令人送一棺。师歎曰。临济小厮儿饶舌。便 <lb ed="X" n="0663a24"/><lb ed="R092" n="0261a18"/>受之。遂辞众曰。普化明日。东门外迴也。郡人。相牵 <pb ed="X" xml:id="X24.0467.0663b" n="0663b"/> <lb ed="X" n="0663b01"/><lb ed="R092" n="0261b01"/>出城外。师。应声曰。今日不合靑鸟。乃曰。明日南门 <lb ed="X" n="0663b02"/><lb ed="R092" n="0261b02"/>外迁化。人亦送之。又曰。明日。向西门外方吉。人送 <lb ed="X" n="0663b03"/><lb ed="R092" n="0261b03"/>渐稀。出<anchor xml:id="nkr_note_add_0663b0301" n="0663b0301"/><anchor xml:id="beg0663b0301" n="0663b0301"/>已<anchor xml:id="end0663b0301"/>还返。人意稍怠第四日自擎棺出北门 <lb ed="X" n="0663b04"/><lb ed="R092" n="0261b04"/>外。振铎入棺而逝。郡人奔走出城。揭棺视之了无 <lb ed="X" n="0663b05"/><lb ed="R092" n="0261b05"/>踪迹。唯闻空中。铎声渐远莫测其由。颂曰。三界为 <lb ed="X" n="0663b06"/><lb ed="R092" n="0261b06"/>旅亭。四生为径路。生来似著衫。死去如脱裤。不欢 <lb ed="X" n="0663b07"/><lb ed="R092" n="0261b07"/>亦不哭。无新亦无故。不拘造化成。一切由吾作。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0663b08"/><lb ed="R092" n="0261b08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0663b0801">罗汉。来参于仰山和尙。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0663b09"/><lb ed="R092" n="0261b09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0663b0901">仰山者。乃罗汉。称为小释迦再来也。得法于沩山 <lb ed="X" n="0663b10"/><lb ed="R092" n="0261b10"/>祐禅师。号沩仰宗有九一六种圆相以为宗旨。後 <lb ed="X" n="0663b11"/><lb ed="R092" n="0261b11"/>有一梵僧来参仰曰。问云。还识字否。山曰随分。僧 <lb ed="X" n="0663b12"/><lb ed="R092" n="0261b12"/>乃右旋一迊云。是甚么字。山于地上。书个十字。僧 <lb ed="X" n="0663b13"/><lb ed="R092" n="0261b13"/>又左旋一迊云。是甚么字。山乃改十字。作卍字。僧 <lb ed="X" n="0663b14"/><lb ed="R092" n="0261b14"/>画一圆相以两手托如修罗掌日月势云。是甚么 <lb ed="X" n="0663b15"/><lb ed="R092" n="0261b15"/>字。山书圆相围却卍字。僧作娄至势。山曰如是如 <lb ed="X" n="0663b16"/><lb ed="R092" n="0261b16"/>是。汝善护持僧礼拜毕。出门腾空而去。时有一道 <lb ed="X" n="0663b17"/><lb ed="R092" n="0261b17"/>者。请问仰山云。五日前问和尙还识字的僧。是何 <lb ed="X" n="0663b18"/><lb ed="R092" n="0261b18"/>处人山曰汝曾见否。道者云。正见出门腾空而去。 <lb ed="X" n="0663b19"/><lb ed="R092" n="0262a01"/>山曰此是西天罗汉。故来探吾宗旨也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0663b20"/><lb ed="R092" n="0262a02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0663b2001">嶽帝。受戒于思大禅师。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0663b21"/><lb ed="R092" n="0262a03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0663b2101">思大者。灯录挍证。无有嶽帝受戒。于思大禅师之 <lb ed="X" n="0663b22"/><lb ed="R092" n="0262a04"/>文。本是嵩嶽元<g ref="#CB17824">𡋣</g>禅师。生伊阙李氏。幼岁出家。于 <lb ed="X" n="0663b23"/><lb ed="R092" n="0262a05"/>高宗永淳年间。受具戒于闲居寺。习毘尼。谒安国 <lb ed="X" n="0663b24"/><lb ed="R092" n="0262a06"/>师。顿悟玄旨。遂结庐于嵩嶽之庞坞。是年一日有 <pb ed="X" xml:id="X24.0467.0663c" n="0663c"/> <lb ed="X" n="0663c01"/><lb ed="R092" n="0262a07"/>异人。即嵩嶽之神。峨冠裤褶而至。从者太多伟甚。 <lb ed="X" n="0663c02"/><lb ed="R092" n="0262a08"/>称谒大师。师睹其非常。乃谕之曰。善来仁者何为 <lb ed="X" n="0663c03"/><lb ed="R092" n="0262a09"/>而至。彼曰。师寧识我耶。师曰吾观生<persName>佛</persName>。等吾一目。 <lb ed="X" n="0663c04"/><lb ed="R092" n="0262a10"/>岂分别耶。彼曰。我此嶽神也能生死于人。师安得 <lb ed="X" n="0663c05"/><lb ed="R092" n="0262a11"/>一目我哉师曰吾本不生。汝焉能死。吾视身与空 <lb ed="X" n="0663c06"/><lb ed="R092" n="0262a12"/>等。视吾与汝等。汝能壞空与汝乎。苟能壞空及汝。 <lb ed="X" n="0663c07"/><lb ed="R092" n="0262a13"/>吾则不生不灭也。汝尙不能如是。又焉能生死耶。 <lb ed="X" n="0663c08"/><lb ed="R092" n="0262a14"/>嶽神稽首曰。我亦聪明正直于馀神。讵知师有廣 <lb ed="X" n="0663c09"/><lb ed="R092" n="0262a15"/>大之智辩。愿受正戒令我度世。师曰汝既乞戒。即 <lb ed="X" n="0663c10"/><lb ed="R092" n="0262a16"/>既戒也。所以者何。戒外无戒。又何戒哉。神曰。此理 <lb ed="X" n="0663c11"/><lb ed="R092" n="0262a17"/>也。我闻茫昧特求师戒。我为门下弟子。师即设座 <lb ed="X" n="0663c12"/><lb ed="R092" n="0262a18"/>秉炉正几曰。付汝五戒。若能奉持。即应曰能。不能 <lb ed="X" n="0663c13"/><lb ed="R092" n="0262b01"/>曰否神曰。谨受其教。师曰。汝能不婬乎。神曰。我亦 <lb ed="X" n="0663c14"/><lb ed="R092" n="0262b02"/>娶也。师曰。非谓此也言无罗欲也。神曰能。师曰。汝 <lb ed="X" n="0663c15"/><lb ed="R092" n="0262b03"/>能不盗乎。神曰何乏我矣。焉有盗取哉。师曰。非谓 <lb ed="X" n="0663c16"/><lb ed="R092" n="0262b04"/>此也。言飨而福婬。不供而祸善也。神曰能。师曰。汝 <lb ed="X" n="0663c17"/><lb ed="R092" n="0262b05"/>能不杀乎。神曰。实司其柄。焉能不杀。师曰。非谓此 <lb ed="X" n="0663c18"/><lb ed="R092" n="0262b06"/>也。言有滥误疑混也。神曰能。师曰。汝能不妄乎。神 <lb ed="X" n="0663c19"/><lb ed="R092" n="0262b07"/>曰。我正直。焉有妄乎。师曰非谓此也。言先後不合 <lb ed="X" n="0663c20"/><lb ed="R092" n="0262b08"/>天心也。神曰能。师曰。汝能不饮酒乎。神曰。吾受祭。 <lb ed="X" n="0663c21"/><lb ed="R092" n="0262b09"/>奠。焉能不饮师曰。非谓此也言不得乱性也。神曰 <lb ed="X" n="0663c22"/><lb ed="R092" n="0262b10"/>能。师曰。如上是<persName>佛</persName>五戒也。神即作礼辞去。师乃门 <lb ed="X" n="0663c23"/><lb ed="R092" n="0262b11"/>送而且观之。见仪卫逶迤。如王者之壮。岚霭烟霞。 <lb ed="X" n="0663c24"/><lb ed="R092" n="0262b12"/>幢幡环珮。凌空而隐没矣。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X24.0467.0664a" n="0664a"/> <lb ed="X" n="0664a01"/><lb ed="R092" n="0262b13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0664a0101">径山。至今犹是龙王打供。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0664a02"/><lb ed="R092" n="0262b14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0664a0201">杭州径山道钦禅师。苏州昆山朱氏子。初服儒教 <lb ed="X" n="0664a03"/><lb ed="R092" n="0262b15"/>也。其年二十八。遇素师。师谓曰观子神气温粹。真 <lb ed="X" n="0664a04"/><lb ed="R092" n="0262b16"/>法宝也。求为弟子落发素曰。汝乘流而行遇径即 <lb ed="X" n="0664a05"/><lb ed="R092" n="0262b17"/>止。师遂南行抵临安。见东北一山。问樵者。此是何 <lb ed="X" n="0664a06"/><lb ed="R092" n="0262b18"/>山。樵者曰。径山也。乃驻锡焉。西遇危峰之北。石巖 <lb ed="X" n="0664a07"/><lb ed="R092" n="0263a01"/>敷座。有一老翁致敬曰。愿捨此居为师驻锡之所。 <lb ed="X" n="0664a08"/><lb ed="R092" n="0263a02"/>师同南进。上至五峰之间。有一大湫谓师曰。吾若 <lb ed="X" n="0664a09"/><lb ed="R092" n="0263a03"/>去时此湫当涨留一穴水幸勿塡之。我时常来言 <lb ed="X" n="0664a10"/><lb ed="R092" n="0263a04"/>讫而隐。于是雲雾晦冥。风雨大作。连夜不息。及晓 <lb ed="X" n="0664a11"/><lb ed="R092" n="0263a05"/>雨霁湫水尽涸。涨沙遂平。唯留一湫尙存。谓之龙 <lb ed="X" n="0664a12"/><lb ed="R092" n="0263a06"/>井。师居之常有异人。而来献供<anchor xml:id="nkr_note_add_0664a1201" n="0664a1201"/><anchor xml:id="beg0664a1201" n="0664a1201"/>已<anchor xml:id="end0664a1201"/>而隐之。每日如 <lb ed="X" n="0664a13"/><lb ed="R092" n="0263a07"/>此。盛知皆是龙王。令人送供者哉。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0664a14"/><lb ed="R092" n="0263a08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0664a1401">雪峰往昔能使木人开山。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0664a15"/><lb ed="R092" n="0263a09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0664a1501">福建雪峰義存禅师。泉州南安豐氏子。师生而恶 <lb ed="X" n="0664a16"/><lb ed="R092" n="0263a10"/>荤茹。襁褓间闻钟梵之声。见幡华必动容欣喜。十 <lb ed="X" n="0664a17"/><lb ed="R092" n="0263a11"/>二出家十七落发。师事庆玄律师。初参德山玄鉴 <lb ed="X" n="0664a18"/><lb ed="R092" n="0263a12"/>禅师。问曰。从上宗乘中事学人还有分也无。山打 <lb ed="X" n="0664a19"/><lb ed="R092" n="0263a13"/>一棒曰。道甚么。师擧似巖头曰。我当时如桶底脱 <lb ed="X" n="0664a20"/><lb ed="R092" n="0263a14"/>相似。头喝曰。岂不闻从门入者不是家珍。师曰。他 <lb ed="X" n="0664a21"/><lb ed="R092" n="0263a15"/>後如何即是他时。一一从自<anchor xml:id="nkr_note_add_0664a2101" n="0664a2101"/><anchor xml:id="beg0664a2101" n="0664a2101"/>己<anchor xml:id="end0664a2101"/>胸中流出。始是盖 <lb ed="X" n="0664a22"/><lb ed="R092" n="0263a16"/>天盖地。师大悟曰。始是<name role="" type="person">鼇山</name>成道也。木人者即木 <lb ed="X" n="0664a23"/><lb ed="R092" n="0263a17"/>球也。师凡唤僧必以木球𨎊去。彼僧自来。若乞檀 <lb ed="X" n="0664a24"/><lb ed="R092" n="0263a18"/>施附字于球上球径至檀越家。一一送施而来。智 <pb ed="X" xml:id="X24.0467.0664b" n="0664b"/> <lb ed="X" n="0664b01"/><lb ed="R092" n="0263b01"/>门祚颂。雪峰𨎊球孰辨機一千五百幾人知。眨起 <lb ed="X" n="0664b02"/><lb ed="R092" n="0263b02"/>眉毛千万里。须是吾门狮子儿。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0664b03"/><lb ed="R092" n="0263b03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0664b0301">此皆<anchor xml:id="nkr_note_add_0664b0301" n="0664b0301"/><anchor xml:id="beg0664b0301" n="0664b0301"/>已<anchor xml:id="end0664b0301"/>验之因由。切莫自生于退屈。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0664b04"/><lb ed="R092" n="0263b04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0664b0401">所谓结前之義。比前来十馀之圣贤。皆是以经效 <lb ed="X" n="0664b05"/><lb ed="R092" n="0263b05"/>验有如是之因。感如是之果也。切莫退屈者。退者 <lb ed="X" n="0664b06"/><lb ed="R092" n="0263b06"/>却去也。屈者拗折也。乃科家劝勉行人。吝可自生 <lb ed="X" n="0664b07"/><lb ed="R092" n="0263b07"/>退却屈拗也。古德云。彼既丈夫我亦尔。不应自轻 <lb ed="X" n="0664b08"/><lb ed="R092" n="0263b08"/>自谩。而退屈者也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0664b09"/><lb ed="R092" n="0263b09"/> <lb ed="X" n="0664b10"/><lb ed="R092" n="0263b10"/><cb:juan fun="close" n="1"><cb:jhead>消释金刚科仪会要註解卷第一</cb:jhead></cb:juan> </cb:div></body> <back> <cb:div type="apparatus"> <head>挍注</head> <p> <app from="#beg0650b0201" to="#end0650b0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0650b1001" to="#end0650b1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0650b1101" to="#end0650b1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0651c0301" to="#end0651c0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0652a1201" to="#end0652a1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0652a1202" to="#end0652a1202"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">僭</lem><rdg wit="#wit.orig">僭</rdg></app> <app from="#beg0653b0701" to="#end0653b0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0653b1001" to="#end0653b1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app> <app from="#beg0654b0501" to="#end0654b0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app> <app from="#beg0654c2401" to="#end0654c2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app> <app from="#beg0655b0301" to="#end0655b0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app> <app from="#beg0657c0601" to="#end0657c0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">刺</lem><rdg wit="#wit.orig">剌</rdg></app> <app from="#beg0657c1701" to="#end0657c1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">汤<note type="cf1">X74n1494_p0646b07</note></lem><rdg wit="#wit.orig">易</rdg></app> <app from="#beg0658c0101" to="#end0658c0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0659a0701" to="#end0659a0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0659b0101" to="#end0659b0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app> <app from="#beg0659c0901" to="#end0659c0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0659c1301" to="#end0659c1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0659c2201" to="#end0659c2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0660a0301" to="#end0660a0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0660b0701" to="#end0660b0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0660c0701" to="#end0660c0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">谥</lem><rdg wit="#wit.orig">谥</rdg></app> <app from="#beg0660c1701" to="#end0660c1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0661b0801" to="#end0661b0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">谥</lem><rdg wit="#wit.orig">谥</rdg></app> <app from="#beg0661b1601" to="#end0661b1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0661c0401" to="#end0661c0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0661c1201" to="#end0661c1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0662c0701" to="#end0662c0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0662c2301" to="#end0662c2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0663a1701" to="#end0663a1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">谥</lem><rdg wit="#wit.orig">谥</rdg></app> <app from="#beg0663b0301" to="#end0663b0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0664a1201" to="#end0664a1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0664a2101" to="#end0664a2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app> <app from="#beg0664b0301" to="#end0664b0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> </p> </cb:div> <cb:div type="cbeta-notes"> <head>CBETA 挍注</head> <p> </p> </cb:div> <cb:div type="xuzang-notes"> <head>卍续藏 挍注</head> <p> <note n="0650001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0650001">向疑回</note> <note n="0650002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0650002">度疑说</note> <note n="0653001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0653001">开疑中</note> <note n="0654001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0654001">直疑真</note> </p> </cb:div> <cb:div type="add-notes"> <head>新增挍注</head> <p> <note n="0650b0201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0650b0201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0650b1001" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0650b1001">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0650b1101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0650b1101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0651c0301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0651c0301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0652a1201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0652a1201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0652a1202" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0652a1202">僭【CB】，僭【卍续】</note> <note n="0653b0701" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0653b0701">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0653b1001" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0653b1001">己【CB】，已【卍续】</note> <note n="0654b0501" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0654b0501">己【CB】，已【卍续】</note> <note n="0654c2401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0654c2401">己【CB】，已【卍续】</note> <note n="0655b0301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0655b0301">己【CB】，已【卍续】</note> <note n="0657c0601" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0657c0601">刺【CB】，剌【卍续】</note> <note n="0657c1701" resp="#resp3" type="add" cb:note_key="X24.0657c17.03" target="#nkr_note_add_0657c1701">汤【CB】，易【卍续】</note> <note n="0658c0101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0658c0101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0659a0701" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0659a0701">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0659b0101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0659b0101">己【CB】，已【卍续】</note> <note n="0659c0901" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0659c0901">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0659c1301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0659c1301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0659c2201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0659c2201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0660a0301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0660a0301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0660b0701" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0660b0701">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0660c0701" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0660c0701">谥【CB】，谥【卍续】</note> <note n="0660c1701" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0660c1701">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0661b0801" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0661b0801">谥【CB】，谥【卍续】</note> <note n="0661b1601" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0661b1601">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0661c0401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0661c0401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0661c1201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0661c1201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0662c0701" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0662c0701">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0662c2301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0662c2301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0663a1701" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0663a1701">谥【CB】，谥【卍续】</note> <note n="0663b0301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0663b0301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0664a1201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0664a1201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0664a2101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0664a2101">己【CB】，已【卍续】</note> <note n="0664b0301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0664b0301">已【CB】，巳【卍续】</note> </p> </cb:div> </back></text></TEI>